RECURSOS HUMANOS (10-05-2002)

Iedere werkdag, 's avonds om 7 uur, begint op het commerciële Argentijnse televisiestation Canal 13, een show die hoge kijkcijfers haalt. 't Is niet echt een flitsend programma en wat mij betreft kan het zelfs als buitengewoon saai worden gekwalificeerd. De presentator heet Néstor Ibarra, hij is begin 60, praat zalvend zoals vroeger een gereformeerde dominee en is uitgerust met een eeuwig durende glimlach rond de lippen. Zijn programma heet "Recurcos Humanos - Personeelszaken" en Néstor treedt op als de personeelschef die iedere avond een vaste baan in de aanbieding heeft.

Werk als hoofdprijs is vandaag de dag in Argentinië meer waard dan een auto of een reis naar een exotische bestemming. Officieel is ongeveer 25% van de bevolking werkloos, maar omdat ook veel zwartwerkers, die niet in de officiële statistieken meedoen, hun baan zijn kwijtgeraakt ligt het echte werkloosheidscijfer waarschijnijk veel hoger. Toen deze week een drijvend casino een advertentie plaatste voor 80 nieuwe medewerkers, meldden zich 1.700 werkzoekenden voor een sollicitatiegesprek. Niets in vergelijking met de 11 duizend kandidaten die in 1994 solliciteerden op twee vakatures bij de juridische afdeling van mijn toenmalige Nigeriaanse werkgever, maar wel een aardige aanwijzing dat er beslist geen sprake is van krapte op de arbeidsmarkt.

De programmaformule is eenvoudig. Bedrijven die een vakature hebben, kunnen zich bij het televisiestation melden. Tijdens de uitzending wordt de baan, zonder overigens de naam van het bedrijf te noemen, geannonceerd en de volgende dag kunnen de liefhebbers zich melden voor een voorselectie. Er schijnen per dag gemiddeld 500 kandidaten te zijn, waarvan er uiteindelijk twee worden gekozen, die zich vervolgens in het live uitgezonden programma aan de kijkers presenteren. Uiteindelijk krijgt één de baan. De belangrijkste voorwaarde waaraan de deelnemers moeten voldoen is: werkloos zijn.

De baan die Néstor vandaag in de aanbieding heeft, is die van medewerkster in de keuken van een Armeens restaurant. De kandidaten zijn Maria Castigione en Vanesa Souta. Eerst mag Maria, 9 maanden werkloos, zich via een kort filmpje aan de kijkers voorstellen. Zij is gescheiden, heeft een dochtertje van 3 jaar en woont, noodgedwongen, bij haar ouders thuis. Haar ouders vertellen de kijkers vervolgens wat een ideale dochter Maria is en haar zus belicht haar perfekte moederschap. Maria's grote hobby is koken en ze heeft hard werk nodig om voor haar dochtertje te kunnen zorgen en medicijnen voor haar ernstig zieke vader te kunnen kopen. Eén van de sponsors van de show biedt Maria na het vertonen van het filmpje "spontaan" een grote zak medicijnen voor haar vader aan.
Nu is het de beurt aan Vanesa , zij is al 6 maanden werkloos en is een "Mama Sola" een alleenstaande moeder. Zij zet zich in voor de huisvesting van alleenstaande moeders, die volgens haar in Argentinië met de nek worden aangekeken. Collega vrijwilligers prijzen Vanesa om haar fantastische inzet en haar leidende rol in het projekt, terwijl haar ouders vertellen hoe goed zij het als alleenstaande moeder doet. "Over de vader zullen we het maar niet hebben, want die heeft nog nooit iets bijgedragen" bitst haar moeder venijnig, "Vanesa staat er helemaal alleen voor." Geroerd biedt een vertegenwoordigster van een supermarktketen in de uitzending voedselpakketten aan voor dit "sympathieke" projekt.

In de studio maakt Néstor na ieder filmpje een praatje met de kandidates. In een uiterst sober décor, zitten op een klein gehouden tribune de niet meer dan 20 supporters van iedere deelneemster mee te leven. Het volgende gefilmde onderdeel is "een dag op het werk" waarin beide deelneemsters een dag in de keuken van het restaurant aan de slag gaan om alvast kennis te maken met de ingrediënten van de oriëntaalse keuken. Het biedt een goede gelegenheid om het restaurant en zijn specialiteiten in het zonnetje te zetten, een infomercial zullen we maar zeggen. De opgedane kennis wordt daarna in de studio getest met twee meerkeuzevragen, waarvan het goed of fout beantwoorden overigens weinig invloed zal hebben op de einduitslag. De einduitslag wordt namelijk door de kijkers bepaald, waarbij volgens een commentaar dat ik in een lokale krant las "de zieligste deelnemer wint."

De spanning loopt op. De kijkers worden tijdens de uitzending herhaaldelijk aangemoedigd om via speciale telefoonnummers hun stem op één van de deelneemsters uit te brengen en de tijd om te stemmen zit er bijna op. Maria - 52%, Vanesa - 48% beslissen de kijkers. Vreugdetranen in het winnende kamp, tranen van teleurstelling in het andere. Als metamorfose wordt voor heel kijkend Argentinië de arbeidsovereenkomst getekend en met een "ik verwacht je morgenochtend om 11 uur in de keuken" neemt de restauranteigenaar afscheid van zijn nieuwe kokkin.

Aan het slot van de programma wordt de baan voor de volgende uitzending geannonceerd "administratief medewerkster bij een leidend makelaarskantoor." De show van morgen zal het echter met tenminste één kijker minder moeten doen, want na uit nieuwsgierigheid twee uitzendingen te hebben gevolgd, houd ik het verder voor gezien.