OUDE HOEREN (29-12-2002)

Ronduit onthutsend was de reportage die op 1ste Kerstdag in het actualiteitenprogramma "Punto Doc" onder de titel "Abuelas Prostitutas" werd uitgezonden. Vrij vertaald betekent dat zoiets als "Omaatjes die de hoer uithangen." Naarmate de uitzending vorderde, vond ik het verhaal steeds triester worden. De reportage ging over bejaarde dames uit het stadsdeel Flores, die uit pure nood hadden besloten zich te gaan prostitueren. Dus niet, zoals de verslaggever benadrukte, over dames die altijd al in de prostitutie hadden gezeten. De schuldige? Wat anders dan de economische crises en het totaal ontbreken van functionerende sociale voorzieningen in het land.

In beeld komt Patricia, 70 jaar oud, die in het park van de Plaza Flores tippelt. Het is een niet al te grote, gezette en gerimpelde dame, alleenstaand en zonder verdere naaste familie. Ze bereidt zich voor op een nieuwe werkdag. We zien hoe ze zich kleedt, de lippen stift, oogschaduw opdoet en de rimpels op de wangen enigszins weg poedert om vervolgens naar haar werkplek te wandelen. Het vraaggesprek valt haar aanvankelijk moeilijk. Na wat tranen te hebben weggepinkt, legt ze uit dat ze om te eten te hebben geen andere uitweg meer had gezien. Is zij de enige? Beslist niet, want er zijn naar schatting een stuk of vijftien bejaarde dames die in hetzelfde park hun klanten oppikken. Onherkenbaar komt de tandenloze 74 jarige Paula in beeld. Ze lijkt licht aangeschoten te zijn of misschien is ze wel high. "Wat kost dat nou?" informeert de verslaggever. Paula antwoordt met "Vind je me leuk, zullen we dan maar?" Hij houdt zijn hoofd zonder moeite bij het werk. Met Paula naar bed gaan kost 15 tot 20 Pesos, zo'n 4 tot 7 Euros. "En wat doe je daar zoal voor?" Paula doet alles wat je maar wilt en verklaart desgevraagd, dat haar klanten over het algemeen jongere mannen zijn. "Nooit eens een gepensioneerde?" "Gatverdamme nee!" luidt haar vinnige reactie "ik moet niets van oude kerels hebben." In een adem door vraagt ze de verslaggever of die soms zin heeft in een lekkere blow job. Hij bedank vriendelijk doch beslist. "Weet je het zeker?" probeert ze nog eens. Hij weet het heel erg zeker, ik kan hem geen ongelijk geven.

Terug naar Patricia. De camera volgt haar als ze koket door het park wandelt en op een bankje de krant gaat zitten lezen. Haar rok kruipt op tot ruim boven haar dikke knieën. Ze legt uit dat de klanten op deze manier vanzelf naar haar toe komen. Hoewel zij net als Paula 20 Pesos vraagt, weet ze wat ze wel en wat ze persé niet wil. Ze heeft een gruwelijke hekel aan alles wat "bocal" is, alles dat met de mond moet worden gedaan, dat weigert ze te doen. Ze pikt een klant op, die zelfs op de 20 Pesos nog weet af te dingen. In mistige beelden zien we hoe ze zich in een slaapkamer begint uit te kleden. Ondergoed zoals je je dat van een grootmoeder voorstelt: een enorme grote onderbroek en een beha die flink uitgezakte borsten bevat. Het is in en in treurig. Ook Patricia verklaart dat haar klantenkring uitsluitend uit jongere mannen bestaat. Als je de 70 bent gepasseerd, zal haast iedereen wel jong lijken, zo bedenk ik

De presentatoren besluiten met het commentaar dat het ronduit schandalig is, dat deze vrouwen na een leven lang hard te hebben gewerkt nu tot prositutie zijn gedwongen om te overleven, in plaats van een welverdiende oude dag te kunnen genieten. De autoriteiten dienen zich hiervoor diep te schamen. De getoonde beelden zijn zowel bizar als treurig.

Bij ons in de buurt staan vaak bejaarde en ogenschijnlijk keurige dametjes te bedelen. Wij hebben naast de ingang van onze flat een "vaste" bedelares die voorbijgangers timide om "una moneda - een geldstukje" vraagt. In de Lijnbaanachtige winkelstraat bij ons om de hoek, zit vrijwel iedere dag een bejaarde vrouw waar je je bloeddruk kunt laten meten. Medisch uitgedost in een witte jas met een stethoscoop om de hals, op het tafeltje waaraan zij zit staat een net zo bejaarde bloeddrukmeter Even verderop probeert een oude en ietwat verlopen bandoneonist met het spelen van tango's wat bij te verdienen. Bejaarde protituees waren me nog niet opgevallen, maar voor ik de reportage zag, wist ik niet eens dat die bestonden en lette daar niet op.
Tegenover onze flat ligt het park van de Plaza San Martín. Toen ik de avond na de uitzending door het park liep om boodschappen te gaan doen, betrapte ik mezelf erop opeens met heel andere ogen naar de oudere vrouwen, die er wandelden of alleen op de bankjes zaten, te kijken dan een paar dagen eerder.

Op de vrijdag na het programma spreek ik tijdens de receptie ter gelegenheid van het huwelijk van vrienden over de "abuelas prostitutas" met wat andere gasten. Een van hen is Carlos, hij is een remisero die veel in de omgeving van de Plaza Flores werkt. Het plein blijkt een bekende rode buurt in Buenos Aires te zijn. "Het is allemaal flauwe kul wat in die uitzending werd beweerd" zo luidt zijn besliste commentaar "ik ken dat wereldje heel erg goed, je moet er niets van geloven. Die oudjes zijn gewone beroeps die al jaren in het vak zitten en van geen ophouden weten, niks geen zielige omaatjes. Wat 20 Pesos, zeiden ze dat? Er zijn er bij die het al voor 5 Pesos doen."
Na het gesprek met Carlos begon ik te twijfelen of de reportage in "Punto Doc" een fraai staaltje sensatiejournalistiek was of dat toch de werkelijkheid in beeld werd gebracht. Nadat een collega gisteren Carlos' verhaal bevestigde, begin ik langzaam maar zeker te geloven dat de hele reportage niets anders dan een hoop slap geouwehoer was.