DE OMGEKEERDE WERELD? - 3 (20062003)

Argentinië ligt aan de andere kant van de wereld en volgens sommigen houdt de wereld er op. In Tierra del Fuego, in het uiterste zuiden, staat dan ook heel toepasselijk een bordje met "het eind van de wereld" erop.
Af en toe vraag ik me af of de andere kant van de wereld misschien de omgekeerde wereld is. Morgen 21 juni bijvoorbeeld. Het begin van de zomer en de langste dag in Europa. In Zuid Amerika het begin van de winter en de kortste dag. Hoewel, lang niet zo kort als in Nederland, van rond 8 's ochtends tot een uur of 6 in de middag. De winterkleding "collectie 2003" lag maanden geleden al in de winkels en eind augustus, na de wintervakantie, is het de beurt aan de voorjaarscollectie 2004, een half jaar eerder dan aan de andere kant van de wereld.

In Zuid Amerika is het pas later "morgen" dan in Nederland, tijdens de zomertijd is het tijdverschil vijf uur. Zodoende lees ik de elektronische kranten van morgen vaak vandaag al. Het is soms wel een vreemde gewaarwording. Zoals vorige week woensdagavond bijvoorbeeld. Wij begonnen net met onze avondmaaltijd toen de BBC nieuwslezer meldde dat "eerder vandaag, vroeg op donderdagmorgen…." Wij keken elkaar vragend aan "het is toch woensdag vandaag?" In Rio had ik die verwarring als ik laat op zaterdagmiddag de krant "O Globo" wilde kopen. "Wil je die van vandaag of wil je die van zondag" want ze lagen dan allebei in de kiosk. Natuurlijk wilde ik de krant van morgen, in het oude nieuws van vandaag was ik niet langer geïnteresseerd. In Nederland heb je dat probleem niet, daar is een dagblad een maandag tot zaterdagblad en is er, nog steeds heel calvinistisch, op zondag geen nieuws.

Calvinistisch te zijn groot gebracht, is beginnen met een achterstand aan de andere kant van de wereld. Het duidelijke zwart/wit, goed/slecht denken dat ons vroeger met de paplepel werd ingegoten, heeft wel eens zijn voordelen, maar niet in een wereld waar bijna alles grijs is en er weinig tot geen zwart/wit bestaat. Mijn werk brengt met zich mee dat ik regelmatig ouderwets calvinistisch moet zijn. Een aantal collega's spelen het spel mee "Nou, nou, dat is weer behoorlijk calvinistisch gedacht!" wordt mij dan lachend verweten. Toch passen zij zich aan en wordt mij gevraagd of hun voorstel of interpretatie "calvinistisch genoeg" is of ze geven naar eigen zeggen een "calvinistisch" antwoord. Bijna "ja" of "nee" in plaats van een halfslachtig lang nietszeggend antwoord dat alle ruimte geeft om op veel manieren te worden uitgelegd. Het kost echter grote moeite. "Waarom zeg je niet gewoon nee" vroeg ik eens aan een collega "over een maand of zo komt hij er achter dat het zo toch niet lukt." "Ach" was de reactie "hij was tevreden met mijn antwoord en wij gingen als vrienden uit elkaar." Ik weet zeker dat ze mij in het goed katholieke Zuid Amerika diep in hun hart "Más papista que el Papa - Roomser dan de Paus" vinden." En inderdaad, ik heb veel collega's en erg weinig vrienden op mijn werk.

In Engeland maakte men zich een week of wat geleden behoorlijk druk over een duizend jaar oude versteende Vikingdrol die iemand uit zijn handen had laten vallen. Het was het pronkstuk van het archeologisch museum van de stad York en het grootste stuk menselijk uitwerpsel dat ooit schijnt te zijn gevonden. In Engeland wordt eveneens gediscussieerd over een wettelijke maatregel om lekkere hapjes voortaan met een hoger BTW tarief te belasten in plaats van het lage tarief voor voedingsmiddelen. Mensen worden steeds dikker, veel te dik en dat kost veel te veel geld. Vraatzucht veroorzaakt stevige gezondheidsproblemen. "Obesity" oftewel "zwaarlijvigheid" is dé welvaartsziekte van het noordelijk halfrond. In grote delen van de omgekeerde wereld bestaan dit soort rijkenluis problemen niet. Dat wil echter niet zeggen dat de mensen een stuk gezonder leven of verstandiger eten. Velen hebben juist van de honger geen ontlasting. Ondervoeding en honger lijden zijn aan de orde van de dag. De kans dat er over een jaar of duizend aan de andere kant van de wereld persberichten zullen verschijnen dat er in een museum per ongeluk een grote versteende drol is gebroken, schat ik dan ook heel laag in.

In het chaotisch ogende zuidelijke werelddeel heerst op veel plaatsen een verrukkelijk vanzelfsprekende discipline. Ik schreef al eens hoe het zowel in Brazilië als in Argentinië heel gewoon is om geduldig in een rij op je beurt te wachten. Op het vliegveld Aeroparque van Buenos Aires zijn een aantal parkeerplaatsen vlakbij de uitgang van de aankomsthal gereserveerd voor "Mamas Futuras - aanstaande moeders." Zelfs als de parkeerplaats behoorlijk vol is en er een flink stuk verderop moet worden geparkeerd, blijven die plaatsen onbezet totdat er een auto met een echte aanstaande moeder parkeert. Heel gewoon toch? In de omgekeerde wereld in ieder geval wel!
Eigelijk een mooi voorbeeld van volwassen gedrag in een wereld waar men volgens de filmkeuring een stuk later volwassen schijnt te worden. Via de kabel zijn er zo'n tien internationale filmkanalen te ontvangen Films die volgens de Amerikaanse keuring geschikt zijn voor personen van 15 jaar en ouder, zijn in de Spaanse ondertiteling pas geschikt tot je minstens 18 jaar bent. Daarover hoef ik me echter niet druk te maken, want zelfs in de omgekeerde wereld ben ik oud genoeg om welke film dan ook te bekijken. Daarin verschilt de omgekeerde wereld helaas nu eens niet van de andere kant van de wereld.