McDOOD (19072003)

“Ben je soms levensmoe?” vroeg ik op cynische toon aan mijn geliefde toen ik een papieren zak van McDonald’s bij het huisvuil zag liggen. “Er zijn alleen maar problemen met de hamburgers en die heb ik niet gegeten. Je maakt je dus druk om niets!” was haar kriegele reactie. De tijd zal het leren. Wij wonen op nog geen honderd meter van een McDonald’s met een min of meer twijfelachtige reputatie. “Compre Muerte, Compre McDonalld’s - Koop de Dood, Koop bij McDonald’s” staat er al sinds eind vorig jaar op veel muren en telefooncabines in de buurt. Alleen vlakbij het restaurant heeft het personeel “McDonalld’s” weggepoetst. Ze hadden beter de keukens van een paar andere filialen een goede schoonmaakbeurt kunnen geven. Zeker nu het er op begint te lijken dat de graffititekst de werkelijkheid angstig dicht is genaderd.

De laatste paar weken heeft zowel de goede naam als de omzet van de fastfoodketen behoorlijk te lijden gehad. “McDonald’s koopt 45% minder brood” kopte het financiële dagblad InfoBAe kort geleden. In het artikel werd bericht dat de omzet van de bijna 200 Argentijnse hamburgerrestaurants in korte tijd met zo’n 10 tot 15% zou zijn gedaald. Dat het maar zo weinig is, mag als een klein wonder worden beschouwd. Als er doden vallen door het eten van je hamburgers en als de Keuringsdienst van Waren je restaurants met de regelmaat van de klok binnenvalt én sluit, dan verwacht je eigenlijk dat alle klanten zouden wegblijven.

En dat terwijl de Argentijnse Big Macs, volgens de Big Mac index van het weekblad “the Economist” tot de goedkoopste ter wereld behoren. Dat is nog niet zo lang het geval. In december 2001 was een Big Mac nog net zo duur als in de Verenigde Staten, dat was iets om trots op te zijn. Het toonde onbetwistbaar aan dat de Argentijnse Peso dezelfde koopkracht had als de Amerikaanse Dollar! Sinds de devaluatie van de Peso in januari 2002, kost de superdikke hamburger nog maar de helft. “Zelfs goedkoper dan in de andere Latijns Amerikaanse landen” schreef het dagblad “La Nación” op ietwat beledigde toon. Want de Argentijnen zijn bepaald op hun teentjes getrapt dat hun land voor buitenlanders opeens zo goedkoop is geworden. Als gevolg daarvan wordt het overspoeld door toeristen die zich dat tot voor kort absoluut niet konden permitteren. Het waren juist de Argentijnen, die met hun dure Peso al die andere landen bezochten, het omgekeerde gebeurde nauwelijks. “Verschrikkelijk hé, al die buitenlanders” horen wij regelmatig. Dit zichtbare bewijs van de economische neergang heeft de gevoelens van nationale trots diep gekwetst.

Net als mijn eigen werkgever ruim 10 jaar geleden (en soms nog) is McDonald’s een reus met lemen voeten in het omgaan met de media. Als de Argentijnse woordvoerder door een tv-verslaggever wordt gevraagd naar het mogelijke verband tussen het overlijden van een 9 jarig jongetje uit La Plata en het eten van een slecht bereide hamburger van McDonald’s, komt de man niet verder dan een verontwaardigd antwoord. Het kan zijn dat zijn gevoelens van medeleven met de ouders uit de reportage werden geknipt, maar dat lijkt me erg onwaarschijnlijk. Het was meer van “ze zitten er helemaal naast” en “dat kan nooit bij ons zijn geweest.” Met andere woorden “die diepbedroefde ouders zijn een stelletje leugenaars!” Meer ouders van ziek geworden kinderen worden ten tonele gevoerd en ook die vertellen dat hun kind naar het ziekenhuis moest na een maaltijd bij McDonald’s. Een arts van het stedelijke Kinderziekenhuis bevestigt dat er om de haverklap kinderen worden behandeld voor vergiftigingsverschijnselen na het eten van “comida rapida - fast food.” Big Mac reageert net zo verongelijkt en dom als Shell destijds reageerde op de protesten tegen het voorgenomen afzinken van de Brent Spar en de dood van Nigeriaanse activist Ken Saro-Wiwa. Shell schrok wakker toen de benzineverkopen in Europa scherp begonnen te dalen. McDonald’s sluimert nog.

De weken erna bewezen hoe onverstandig het harde ontkennen was. De Keuringsdienst van Waren, met in het kielzog de cameraploegen van iedere televisiezender die zichzelf respecteert, rook bloed. De ene McDonald’s na de andere werd, na klachten van het publiek, geïnspecteerd. Deskundigen legden uit dat de voedselvergiftiging wordt veroorzaakt door slecht gekookt vlees. De gaspitten een stukje hoger en…… de aangetroffen bacterie wordt “automatisch” onschadelijk gemaakt. Onder het toeziend oog van de camera’s werden sommige restaurants gesloten en besmet vlees in beslag genomen. Een paar jaar geleden gebeurde hetzelfde met bedorven kippenvlees. Niets nieuws onder zon. Dergelijke berichtgeving is niet bepaald een aanmoediging om eens gezellig met z´n allen een “Happy Meal” te gaan eten. Deze favoriete kindermaaltijd heet hier een “Cajita Feliz - een doosje dat blij maakt.” Tot mijn schande moet ik bekennen dat ik in de lach schoot toen de ouders van het overleden jongetje, zonder er bij na te denken, in het tv-journaal bijna verongelijkt vertelden dat hun zoontje nota bene ziek was geworden na het eten van zo’n “doosje blijheid.” Het wegblijvende publiek wordt inmiddels door McDonald´s aangemoedigd om hun keukens te komen inspecteren. Met welke bedoeling, vraag ik me af? Om de McDood in de pot te vinden misschien?

P.S. Mijn geliefde voelt zich gelukkig nog steeds kiplekker.