Het weer was overigens net zo koud en belabberd als vorig jaar. Dat is gelukkig nog niet door ambtenaren te manipuleren. Daarover beslissen nog steeds de weergoden.

SAN CAYETANO (07082002)

Volgens de Nederlandse heiligenkalender heet hij de Heilige Cajetanus en is de beschermheilige van de pestlijders en de Theathijnen, de door hem gestichte kloosterorde. In Argentinië heet hij San Cayetano en is de schutspatroon van de Argentijnse arbeiders. Toepasselijker kan het haast niet, want de werkloze Argentijnen voelen zich aan het begin van de 21ste eeuw ondertussen maatschappelijk net zo buitengesloten, als de pestlijders in de middeleeuwen. Helaas is er in Argentinië geen gebrek aan werklozen. Officieel is 22% van de beroepsbevolking werkeloos, ruim 3 miljoen mensen. Nog eens 2,7 miljoen mensen zijn zogenaamd “subocupado - onderbezet” dat wil zeggen dat ze wel wat werk hebben, maar daarmee niet genoeg verdienen om in hun levensonderhoud te kunnen voorzien. Sociale zekerheid bestaat nauwelijks.

Een groot deel van de Argentijnse bevolking stamt af van Italiaanse immigranten, die hun heiligen mee verhuisden naar wat toen nog hun beloofde land was. San Cayetano was er één van. Deze heilige werd als Gaetano de Thiene in 1480 in Vicenza uit adellijke ouders geboren. Zijn vader was in dienst van het Vaticaan en gaf zijn zoon een streng katholieke opvoeding. Op 24 jarige leeftijd studeerde Gaetano af in het Burgerlijk en Canoniek Recht aan de Universiteit van Padua. Hij was zowel zeer gelovig als sociaal bewogen en stond in zijn vrije tijd armen en minder validen bij met het geld dat hij zijn bemiddelde familie aftroggelde. Zijn roeping volgend, begon Gaetano zich voor te bereiden op een leven als geestelijke. In 1516 werd hij samen met Petrus Caraffe, de latere Paus Paulus IV, tot priester gewijd. In 1519 verhuisden zij van Vincenza naar Rome, waar ze in 1524 de Orde van de Theatijnen stichtten. De Theatijnen legden een gelofte van armoede af en moesten zien rond te komen van offergaven, bedelen was verboden. De toenmalige Paus Clemens VII was zo onder de indruk van deze doelstellingen, dat hij de Orde al binnen enkele weken na de stichting zijn zegen gaf. Gaetano gaf niet alleen het geld van zijn familie weg, maar ook Romeinse kerkschatten Toen de troepen van Karel V Rome in 1527 innamen en begonnen te plunderen, verkocht hij naar het schijnt kerkschatten en gebruikte het geld voor de armenzorg. Gaetano werd hiervoor gearresteerd, gefolterd en gevangen gezet. Totdat hij in 1547 in Napels stierf, leefde hij in armoede en ondersteunde hij de armen. In 1671 werd hij heilig verklaard en sinds 1673 staat 7 augustus, zijn sterfdag, op de heiligenkalender.

Met het verergeren van de economische crisis is de parochiekerk van San Cayetano in het stadsdeel Liniers meer en meer een bedevaartsoord voor werkloze pelgrims aan het worden. Dit jaar sloegen de eersten al weken van te voren letterlijk hun tenten op bij de kerk. Het beeld van de heilige, dat in deze kerk in een nis achter glas staat, heeft een magische aantrekkingskracht op de gelovigen. Zonder uitzondering hopen zij dat een kort gesprek met de heilige op zijn naamdag hun kans op werk en voldoende eten dramatisch kan verbeteren. De wachtenden verklaren stuk voor stuk dat zij San Cayetano om werk, brood en vrede zullen vragen. Volgens mijn zeer gelovige en niet katholieke geliefde hebben we hier met “arme en misleide mensen” te maken. Mijn eigen calvinistische genen herinneren mij eraan dat het aanbidden van beelden in de Katholieke kerk een ernstige vorm van bijgeloof is die een aanleiding was voor het beeldenstormen van mijn 16e eeuwse voorouders.

Naarmate de 7e augustus dichterbij komt, groeit het tentenkamp. Familieleden en vrienden lossen elkaar af om te voorkomen dat hun gunstige plek vooraan in de rij wordt ingepikt. De bedevaartgangers wekken de indruk dat wanneer je met de eersten de kerk kunt binnen gaan om je gebed te prevelen, de kans dat het zal worden verhoord veel groter is dan later op de dag het geval zal zijn. Het is midden in de winter en vooral ‘s nachts is het voor Argentijnse begrippen koud. Voor veel tenten branden houtvuurtjes. Sommige gelovigen beschouwen het wachten in de kou als een vorm van boetedoening ”Dit moet je voor je geloof over hebben, anders wordt je gebed nooit en te nimmer verhoord” luidt hun stellige verklaring. Op de avond van 6 augustus is de rij wachtenden honderden meters lang, de meeste pelgrims hebben een korenhalm, het symbool voor brood, in hun hand. Het is traditie dat de kerkdeuren precies om middernacht opengaan en er heerst een feestelijke sfeer. De ambulante verkopers van warme dranken en voedsel doen goede zaken. Er treedt een band op, meerdere televisiestations doen een paar keer per uur verslag. De eerste pelgrim die om middernacht in de kerk wordt toegelaten, wordt als ze de kerk weer uitkomt uitgebreid ondervraagd. Ze is in de zevende hemel, heeft om werk gevraagd en is zeker dat haar gebed zeer binnenkort zal worden verhoord. Tijdens de rest van de dag zullen ruim 200.000 andere gelovigen haar volgen, iedereen krijgt ongeveer 10 seconden om zijn of haar hand op het glas van de nis te leggen. Nauwelijks genoeg voor een schietgebedje. Of San Cayetano 455 jaar na zijn dood nog wat in de melk heeft te brokkelen, zal de komende maanden uit de werkeloosheidsstatistieken moeten blijken. Ik hoop het van ganser harte, maar heb zo mijn twijfels.