Deze week voor de tweede keer een gastcolumn van Chris Kwant.
Hij heeft de afgelopen maand rondgereist in Thailand en zag een overeenkomst met Buenos Aires en andere steden die hij recentelijk bezocht. Dit resulteerde in zijn bijdrage die u hieronder kunt hieronder kunt lezen.

Een verslag van zijn reis door Thailand kunt u lezen op zijn eigen website: www.chriskwant.nl

VUIL VAN WAARDE (22082003)

Laten we hem voor het gemak maar even "Kayi" noemen. Ik heb geen idee hoe de man in werkelijkheid heet, noch of hij getrouwd is of kinderen heeft. Leeftijden zijn moeilijk te schatten in deze landen. Hij zou zelfs al kleinkinderen kunnen hebben. Het enige dat ik van hem weet is dat hij, als de rest van de stad op een oor ligt, op jacht gaat naar vuil van waarde. In sjofele kleding en sloffende gang duwt hij een zelfgefabriceerde kar door de straten van Chiangmai in het noorden van Thailand. Uit de puinhopen van een avond handel drijven selecteert hij feilloos papier, karton, blik en plastic. Hij mompelt daarbij onverstaanbaar tegen zichzelf. Ik biedt hem mijn lege Liptonice blikje en vraag dan in gebarentaal of ik zijn foto mag nemen. Hij knikt, poseert en ik geef hem ongevraagd 20 bath. Hij lacht heel even schuchter en gaat dan onverstoorbaar verder.

Even verderop, aan de voet van een brug, is een verzamelpunt waar de nachtelijke oogst wordt ingeruild tegen grijpstuivers. Kleine pick-uptrucks staan in een halve cirkel. In het schaarse licht van een lantarenpaal wordt het waardevolle vuil verdeeld over de verschillende pick-ups. Het is er druk en het geschreeuw van de nachtelijke zwoegers overstemt de krassende muziek die uit een van de auto's klinkt. Kayi levert zwijgend zijn handel in, incasseert zijn geld en duwt zijn kar opnieuw de brug over. Hij is één van vele naamlozen hier in Chiangmai.

Dit verhaal is dus opgetekend in Chiangmai. Maar Kayi zou net zo goed Carlos genoemd kunnen worden of willekeurig welke naam die Argentijnen elkaar geven. Toen ik in maart van dit jaar in Buenos Aires was, zag ik gelijksoortige taferelen. Ook daar dus naamlozen die leven van straatvuil, van overblijfselen van hectische straathandel. Ik zag ze met hun zelfgefabriceerde karretjes, omgebouwde winkelwagentjes. Ook Buenos Aires heeft zijn verzamelpunten in parken en op pleinen. En ook het trotse Buenos Aires kent haar families die met ongekend fanatisme de nachtelijke straten afstruinen naar alles wat maar geld oplevert. Khaosan Road in Bangkok of Changkhlan Road in Chiangmai zouden zo ingewisseld kunnen worden voor Florída of één van die andere dure winkelstraten van Buenos Aires. Ook daar overdag een drukte van jewelste en stoepen die in beslag worden genomen door mensen die handeltjes drijven om te overleven. Een uitgespreid kleedje met van alles wat rechtstreeks uit de eigen woning lijkt te komen. Weer anderen bieden massageproduceerde prullaria aan. Voor de deur staan "pushers" die voorbijgangers hinderlijk een winkel pogen in te praten. Aan tafeltjes zitten kaartlezeressen en toekomstkijkers. Een gepensioneerde verpleegster meet bloeddruk voor een peso. En als de nacht is gevallen, komen naamlozen de boel opruimen. Of zij verzamelen zich voor de achteruitgang van de McDonalds omdat die daar het niet verkochte voedsel van die dag uitdeelt.

Een halve wereld verderop is het niet anders. Kayi zou dus ook Mehmet kunnen heten. Ook Turkije worstelt met een diepe economische crisis en dus zag ik onlangs in Istanbul dezelfde taferelen. Op de oevers van de Bosporus wordt een levendige handel gedreven door mensen die hun werk hebben verloren, of nooit werkelijk aan de bak gekomen zijn. Je kunt het zo gek niet verzinnen of het is er te koop. Vanaf schommelende bootjes wordt met veel geschreeuw en ritueel gebakken vis verkocht en 's nachts wordt ook hier de stad opgeruimd door sjofele figuren en hun karretjes. De naamlozen. Als zij klaar zijn verschijnen de eerste handelaren weer. Het is een cyclus die voor mijn gevoel verbonden is met armoede en economische achteruitgang.

In Nederland kennen we het verschijnsel van straathandel en opruimacties alleen op Koninginnedag of als de plaatselijke winkeliersvereniging haar jaarlijkse Braderie heeft. Ze zijn wat minder zichtbaar, maar ook wij hebben een leger naamlozen die de rommel van anderen opruimen. Wij noemen ze Melkertbaners. Zij ontvangen een uitkering die salaris wordt genoemd. Maar ook zij leven feitelijk van het vuil van anderen.

De wereld is klein. De wereld is vuil.