TANGOFESTIVAL - 2006 - deel 2 (08032006)

Dinsdagavond, 28 februari 2006 – Paseo la Plaza – Sala Pablo Neruda – Andrés Lietzky en Ramiro Gallo. In Buenos Aires is het overlijden van Jazmín, het schoothondje van de televisievedette Susana Giménez, het belangrijkste nieuwsfeit vandaag. O ja, er wordt ook aandacht besteed aan de Ierse band U2, die morgenavond voor 70.000 mensen in het stadion van de voetbalclub River Plate zal optreden en aan een gijzeling in een randgemeente, die overigens goed zal aflopen. Susana, zo wordt bericht, zal in Miami het eerste het beste vliegtuig terug naar huis nemen om de condoleances van fans en collega’s in ontvangst te kunnen nemen en om de begrafenis van haar “mascote”, zoals een huisdier hier wordt genoemd, bij te kunnen wonen. Vrijwel alle lokale tv-zenders laten archiefbeelden zien van de kleine terrier die wordt uit gelaten door het in keurig uniform gestoken huispersoneel van Susana. In Argentinië doen mensen die veel poen hebben zoiets niet zelf, dat wordt voor hen gedaan. Begeleidt door de film- en fotocamera’s van de paparazzi die bij haar villa op wacht staan, wandelt Jazmín parmantig over de stoep, piest tegen een boom en daarna weer vlug terug naar huis. Volgende week is de grote zomervakantie voorbij en zijn de kijkers hopelijk weer voor een jaar van dit soort komkommertijdnieuws verlost. Ondanks het droeve nieuws ga ik opgewekt naar de zaal waar jonge tangomusici voor de tweede achtereenvolgende avond een speciaal voor het Tangofestival geschreven werk zullen uitvoeren.

Ramiro Gallo heeft, denk ik, goed naar Beytelmann geluisterd en daarna gewoon zijn eigen zin door gedreven. Gelijk heeft ie. Met zijn kwintet speelt Ramiro vlotte traditionele tango’s die het aanhoren én het aanzien meer dan waard zijn. Dat laatste komt vooral door de, vanaf de zeventiende rij gezien, mooie bandoneonspeelster Lucia Ramirez. Eva Wolff, een andere bandoneóniste, kruipt ondertussen met haar baby de trappen van het theater op en af. Eva heeft in Rotterdam gestudeerd en speelde, voordat zij haar hart aan Buenos Aires en/of een Argentijn verloor, ooit met Carel Kraayenhof. Gallo bedenkt ongebruikelijke tangotitels als “Tom & Jerry” om te bewijzen dat hij inderdaad zijn eigen man is. Voordat zijn kwintet “Nueve Miniaturas – Negen Miniaturen” gaat spelen, krijgt de zaal duidelijke instructies. Er moet naar de muziek worden geluisterd en er mag niet na afloop van iedere miniatuur worden geapplaudisseerd “de laatste miniatuur wordt door de pianist, de gitarist en mijzelf gespeeld, daarna kunt u klappen zolang als u wilt!” Natuurlijk zijn er weer van die eigenheimers die toch beginnen te klappen, maar snel door de rest van het publiek in het gareel worden gebracht.

“Proyecto Tango” heet zijn uit vier delen bestaande speciale compositie, die wordt gespeeld door een orquesta tipíca dat voor de gelegenheid is aangevuld met slagwerk, een zeldzaamheid in tangoland. Een drumstel in een orquesta tipica is heel wat erger dan vloeken in de kerk, de bassist is de sergeant-majoor die het ritme aangeeft en vasthoudt of de piano. Een drummer? Bah! Opnieuw verzoekt Gallo het publiek om niet tussen de delen te applaudisseren en opnieuw zijn er een paar die zich niet in kunnen houden. De delen heten: Preguntas – Vragen, Respuestas – Antwoorden, Ventanas – Ramen en Transformación – Verandering.” Prachtige harmonieuze tango’s met een traditioneel karakter en toch lekker hedendaags. Iedereen, tot en met de slagwerker toe, speelt keurig van bladmuziek, je bent in de Argentijnse tangowereld een beetje een lulletje rozenwater als je geen muziek kunt lezen. Het poëtische “Ventanas” wordt gezongen door een “voz – stem” die klinkt als een klok en, zo is mijn indruk, gewoon als één van de instrumenten van het orkest wordt beschouwd, Staand applaus en een toegift. Verassende tango.

Woensdagavond, 1 maart 2006 – Paseo la Plaza – Sala Pablo Neruda – Sonia Possetti en Diego Schissi. Bij het afhalen van de kaartjes zit er op een bankje voor de zaal iemand met een tasje waarop de tekst “Hier krijgen we spijt van” staat. Iemand anders heeft een tasje met Dierenspeciaalzaak Joop uit Keizerswaard in de hand. Dat is een Rotterdamse wijk die ik aan het einde van de jaren zestig van de vorige eeuw nog heb zien bouwen. De eigenaar van die tas is Wim Warman, die als docent piano aan de Tango opleiding is verbonden en zondag in het orquesta tipíca van het Rotterdams Conservatorium energiek op de pianotoetsen hamerde. Samen met Leo Vervelde, medeoprichter van het Sexteto Canyengue en docent bandoneón, heeft hij een paar jaar met Carel Kraayenhof gespeeld. We kletsen wat. Het blijkt dat iedereen die aan de Tango opleiding doceert of studeert naar Buenos Aires is gekomen om op te treden, te studeren en een beetje vakantie te vieren.

BREAKING NEWS!! Bono, voorman van U2 en in zijn vrije tijd wereldverbeteraar, bezoekt het Casa Rosada, het presidentiële paleis, waar hij door President Kirchner en zijn vrouw Cristina wordt ontvangen. In een korte verklaring prijst hij de President ten overstaan van het Argentijnse volk. Hoewel hij in het Spaans niet veel verder komt dan goede morgen, welterusten en bedankt, zegt hij overal op straat te hebben gehoord dat Kirchner zo populiar is omdat hij zijn werk zo goed doet. Eerste Dame Cristina Fernández de Kirchner staat te stralen, hoewel je dat bij haar nooit zeker weet. Het zou ook kunnen zijn dat haar gezicht gewoon nog stijf staat van de kort geleden vers ingespoten Botox. Bono, gestoken in spijkerpak en met een cowboyhoed op het hoofd, mag achter het bureau van de President zitten en voert overleg over verdere verbetering van de wereld. Alsof het om een bezoek van een bevriend staatshoofd gaat. ´s Avonds sluit hij het U2 concert af met een prachtig gezongen “With or Without you” dat een stuk beter klinkt dan al die loze persconferentie prietpraat.

De delegatie van het Conservatorium is na de pauze verdwenen, zij hebben vast en zeker geweten wat er ging komen. De pianist Diego Schissi introduceert zijn trio en verontschuldigt zich al bij voorbaat dat zij een jazztrio zijn. Het swingt lekker, maar heeft zelfs in de verste verte niets met tango te maken. Zelfs het nummer “Tango para Néstor” dat is opgedrangen aan Néstor Marconi, klinkt niet echt als zodanig. Met de ogen dicht hoor ik het Trio Pim Jacobs (Pim Jacobs – piano, Wim Overgaauw – gitaar en Ruud Jacobs – bas) in hun beste jaren. Na drie nummers is het tijd voor de uit 9 delen bestaande wereldpremière van “Tren – Trein” waarvoor het jazztrio wordt aangevuld met het strijkkwartet “Cuerdas Pop-Tempóraneas – Hedendaagse Pop-Snaren.” Tussen de proloog en de epiloog, dendert de trein langs de stations van Ramos Mejía, Liniers, Flores en Once. Maakt een noodstop bij het Ministerie van Onveiligheid. Daar de lift in en het slotakkoord. Swingtango.

“Caballero una chica? Dos tal vez? Ik heb helemaal geen zin in een meisje en, hoewel het verleidelijk klinkt, zelfs niet in twee. Ik wil gewoon alleen naar huis om daar helemaal in mijn eentje te gaan slapen. In het portaal van C&A staat de tragische tangozanger a capella “Por una Cabeza” van Carlos Gardel te zingen, niemand luistert, hij vangt geen centavo. Ik schiet een foto en geef hem een peso “Muchas gracias!” lispelt hij me toe. Heel erg trieste tango.

Donderdagavond, 2 maart 2006 – Centro Cultural Julián Centeya – la Guardia Hereje - Juan Vattuone -Dama y su Orquesta Petitera. Onderweg naar het stadsdeel Boedo, rijdt de Subte, de ondergrondse, onder de grote demonstratie door die aan de gang is op de Plaza de Mayo. Aníbal Ibarra, de “Jefe del Gobierno de la Ciudad – de premier van de stadsregering” staat terecht in een politiek proces naar aanleiding van de grote discobrand in december 2004, waarbij bijna 200 doden vielen. Hij zou nalatig zijn geweest in de uitvoering van zijn taak. De disco had een vergunning, terwijl er nadrukkelijk niet aan de veiligheidseisen was voldaan. “Ibarra moordenaar!” vinden de ouders van de doden en zijn politieke tegenstanders. Als hij “schuldig” wordt bevonden, moet hij aftreden. Vanavond protesteren 20 duizend van zijn aanhangers tegen deze mogelijke “staatsgreep” van de oppositie onder leiding van Mauricio Macri, de president van de voetbalclub Boca Juniors. Macri heeft de vorige verkiezing van Ibarra verloren en probeert op deze manier zijn gram te halen, vindt men. Buitengewoon ondemocratisch “Macri = Videla!° Politieke processen – waarbij de rechtbank wordt gevormd door een soort parlementaire enquêttecommissie die recht spreekt - doen wat vreemd aan als je uit een land komt waar een politicus al naar huis wordt gestuurd voor een enkel keertje vreemd gaan of als hij met slechts een paar druppels teveel alcohol op, achter het stuur van zijn auto kruipt.

Op de rand van de wijken Boedo en San Cristobal is een een in onbruik geraakte fabriekshal met minimale middelen omgetoverd tot een eenvoudige, maar doelmatige “espacio cultural.” Een enquêtrice die eindelijk tangotoeristen aan de haak denkt te hebben geslagen, druipt teleurgesteld af als ik haar beken inwoner van Buenos Aires te zijn. Dit zaaltje is nauwelijks te ontdekken voor toeristen, die zitten een paar honderd meter verderop in het tangorestaurant Esquina Homero Manzi voor hun cena y show - hun maaltijd met tangoshow. Toeristen zouden trouwens nog minder dan mijn mede festivalganger en ik van de teksten en conference hebben begrepen. Zelfs goed Spaans spreken helpt niet altijd, omdat degenen die optreden echte Porteños zijn die hun taal doorspekken met Lunfardo, de geheimtaal van de Argentijnse hoofdstad. Dat zijn de momenten waarop mijn gedachten af en toe gaan dwalen en ik me afvraag of de “Banco de la Ciudad” die de harde onhemakkelijke stoelen heeft gesponsord wellicht net zo hard en ongemakkelijk in de omgang met haar klanten zou zijn. Moeilijke tango’s.

wordt vervolgd