TERUG VAN WEGGEWEEST - 13 (10082009)

1 Juli 2009. Na vier maanden van huis te zijn geweest, land ik op de kop af 35 jaar nadat President Juan Domingo Perón zijn laatste adem uitblies op het vliegveld van Buenos Aires. Alwaar ik ongevraagd word geconfronteerd met de zoveelste crisis waarin zijn politieke erfgenamen het land hebben gestort. Naast de economische crisis, heerst er sinds het weekeinde een politieke- en een gezondheidscrisis. De vervroegde parlementsverkiezingen van afgelopen zondag, een gok van het presidentiële echtpaar om hun vermeende populariteit in politieke munt om te zetten, is een flinke tegenvaller geworden. Welke populariteit dan wel? De Argentijnen beginnen wat genoeg te krijgen van mevrouw en meneer Kirchner die zo graag om de beurt tot het einde van hun dagen President van het land willen zijn. Wie het onderste uit de kan wil, krijgt ook in Argentinië het lid op de neus. Nu de verkiezingen voorbij zijn, mag eindelijk over de “Gripe A (H1N1)” worden gesproken, de griep die elders varkensgriep of Mexicaanse griep wordt genoemd. Luchthavenpersoneel draagt mondkapjes, er moet een nieuw formulier worden ingevuld waarop de reiziger dient aan te geven waar hij of zij de laatste weken is geweest en waar hij of zij de komende weken kan worden bereikt. Heeft u koorts, hoest u, last van diarree of overgeven? De passagiers worden opgewacht door mensen in witte jassen, er staat een op een filmcamera lijkende warmtezoeker die mensen met koorts schijnt te kunnen identificeren. Voor het eerst sinds ik acht jaar geleden naar dit land verhuisde, hoor ik om de haverklap het woord “barbijo”. Het mondkapje, waarvan de mensen die het voor hun gezicht hebben geknoopt denken dat het hen tegen besmetting beschermt. Een opzichtige demonstratie van de verwarring die er heerst als gevolg van de tegenstrijdige voorlichting door de overheid.

De Minister van Volksgezondheid, die volgens betrouwbare bronnen werd uitgelachen door haar collega’s toen ze voorstelde de verkiezingen uit te stellen vanwege de gezondheidsrisico’s, diende direct na die verkiezingen haar ontslag in. Als een donderslag bij heldere hemel meldt de nieuw aangetreden minister tijdens een persconferentie dat minstens 100.000 Argentijnen A-griep hebben, dat scholen en universiteiten twee weken voor het begin van de wintervakantie zullen worden gesloten, dat zwangere vrouwen de komende twee weken niet op hun werk hoeven te verschijnen. Theaters en bioscopen sluiten, mijdt vooral overvolle spitsuurbussen, treinen en ondergrondse. Paniek. Voetbal, heiliger dan de katholieke kerk, gaat gewoon door. De dagen erna wordt over het aantal griepdoden getwist, hetgeen alles behalve verwonderlijk is. De nieuwe minister slaagde er in om in zijn provincie Tucumán de zuigelingensterfte in minder dan geen tijd te halveren. Niet door een ingrijpende verbetering van de gezondheidszorg, maar door een eenvoudige herziening van de parameters. Baby’s die voor hun 15e levensdag stierven verdwenen uit de statistieken, die werden voortaan als nooit geboren beschouwd. Je moet er maar op komen. Een vroege nieuwsuitzending op de televisie geeft tien tips hoe je je handen moet wassen, zeer belangrijk om besmetting te vermijden. Alle delen van de hand komen aan de beurt. De vingers, tussen de vingers, de boven en de binnenkant, als ook de tijdsduur van het wassen van de volle hand: 20 seconden. Die 20 seconden kan je meten door 2 keer “lang zal ze leven” te zingen. In het Spaans welteverstaan. Geleidelijk aan wordt duidelijk dat het dragen van zo’n mondkapje om besmetting te voorkomen flauwe kul is. “Alleen dragen als je griep hebt”, luidt het nieuwe devies. Onmiddelijk wordt er in de drukke straten in het centrum met een bochtje om mensen heen gelopen die toch zo’n ding dragen, want die hebben dus griep!

Op straat worden zowel de herdenking van de dood van Perón, de verkiezingsnederlaag van de Peronisten, de economische crisis als de griepepidemie zichtbaar gemaakt. Veelal door “officiële” affiches, maar vaker nog door wildplakkers. De Argentijnse plakfolklore zorgt in ieder geval voor werk. Voor drukkers, plakkers én werklozen die door het gemeentebestuur worden ingezet om de wild geplakte affiches weer van gevels en straatmeubilair te verwijderen. Bewapend met een plamuurmes en een spuitfles schoonmaakmiddel trekken schoonmakers in kleine groepjes door de stad. Een goed voorbeeld van nieuw gecreërde blijvende werkgelegenheid, vind ik. Want wat vandaag is schoongemaakt, wordt uren later weer beplakt, enzovoort. De ene Peronistische fractie plakt haar affiches voor de Perónherdenking over die van de concurrerende fractie heen. Gouverneur Das Neves die, nu het er op lijkt dat het einde van de houdbaarheidsdatum van zijn partijgenoten het echtpaar Kirchner met rasse schreden nadert, zich met veel tamtam kandidaat stelt voor de Presidentsverkiezingen van 2011, wordt door aanhangers van de Kirchners ogenblikkelijk als “LADRON – DIEF” gebrandmerkt. Ons kent ons in die kringen. Het Peronistische restaurant “El General” tegenover mijn appartement is gesloten. Griep of de economie? Van C&A is zeker dat het de economie is. Van de ene dag op de andere hebben de Brennikmeijers hun winkels in Argentinië gesloten. Een kort persbericht, een ongebruikelijk goede afvloeingsregeling waardoor het gebruikelijk protest uitblijft. Geen uitverkoop, niets, slechts een eenvoudig A4tje op de rolluiken. Iemand heeft daar “Gracias Cristina” onder geschreven, verwijzend naar de buitenlandse investeringen ontmoedigende regeringspolitiek. Er komen minstens 35% minder toeristen naar Argentinië, maar het dagblad La Nación geeft tips voor een bezoek aan Amsterdam “una princesa argentina y varios curiosidades más”. Voor het eerst sinds 2002 zijn er Argentijnen die het met me eens zijn dat Máxima slechts een bezienswaardigheid is en verder niets.