DAGBOEK SURINAME - 17 (07112013)

Zondag 25 augustus 2013 – Paramaribo – Groningen – Nieuw Nickerie.
WATER IS PAS EEN FEEST, ALS HET DOOR DE SURINAAMSE BROUWERIJ IS GEWEEST, althans volgens het reclamebord voor Parbobier net na de nieuwe brug over de Coppenamerivier bij het dorp Boskamp. Zoiets verbreekt de eentonigheid van de urenlange rit naar Nieuw Nickerie een beetje. Groen rechts, groen links, af en toe onderbroken door een dorp langs de tweebaansweg die het verre oosten en het verre westen van Suriname met elkaar verbindt. Eigenlijk zouden we nu onderweg moeten zijn geweest naar Frans-Guyana, maar bij gebrek aan mede-enthousiastelingen is die trip tot mijn chagrijn geannuleerd. Geen Kourou – de lanceerbasis van de Arianeraketten – geen Duivelseiland – het gevangeniseiland – maar wel veel hengelaars langs de weg en dorpen met namen als Cromenie en Totness en zo. Steeds minder bos, huizen met een andere bouwstijl. Dit is het gebied dat een aantal keren van “eigendom” verwisselde tussen Engeland en Nederland, vandaar die dorpjes met Engelse namen die zijn afgeleid van de voormalige plantages. Tijdens de plaspauze in Totness zijn er opnieuw een aantal monumenten te bewonderen, waarvan het “Gedenkteken revolutie 25 februari 1980” ietwat bizar is. Trots staat op de sokkel dat de ontwerper Drs. A. Mungroo is en de uitvoerders P. Mac Donald en A. Pengel. Wat die Drs. A. Mungroo heeft gestudeerd staat er niet bij, maar het lijkt mij dat hij “industriële vormgeving” als bijvak deed en daar nooit een voldoende voor heeft gekregen. Zie daar een van blik gemaakte tank in de kleuren van de Surinaamse vlag met bovenop een granaatwerper, op de voorkant is de arm en de bak van een graafmachine gemonteerd, zo'n ding dat in het Engels zo mooi een “digger” heet. Die dingen werden volgens mij voorop pantservoertuigen bevestigd om landmijnen op te sporen en wat dat nu weer met die revolutie heeft te maken, ontgaat me. De in Totness geboren journalist Jozef Slagveer - één van degenen die op 8 december 1982 in Fort Zeelandia werden vermoord -, of de atlete Letitia Vriesde – de beste Surinaamse hardloopster ooit – zijn kennelijk niet genoeg de moeite waard om trots op te zijn.

Aan de overkant van het kanaal wapperen vlaggen met een afbeelding van Bob Marley, het aantal rasta's in Suriname verbaast mij echt. En dan zie ik op de buitenmuur van de Chinese supermarkt een affiche waarvan ik lichtelijk opgewonden raak. Het is de aankondinging van een optreden van King Koyeba, een Surinaamse zanger, in Hotel de Wereld in Wageningen! Uiteraard het Surinaamse Hotel de Wereld in het Surinaamse Wageningen en niet het hotel waar op 5 mei 1945 de Duitse capitulatie een eind aan de Tweede Wereldoorlog in Nederland maakte. Toch heeft zoiets voor mij een hoge curiositeitswaarde en ik ben helemaal opgetogen als onze gids bevestigt dat we een volgende tussenstop in dat stadje zullen maken. Mijn reisgenoot en beginnende imker is lekker gemaakt met het feit dat hier in de buurt de heerlijke Parwahoning wordt gemaakt. Hoewel ik niet weet of “gemaakt” wel het juiste woord is. We stoppen bij een stalletje langs de weg waarvan de eigenaresse beweert dat haar honing de lekkerste van het hele land is. Mijn imkerende reisgenoot vindt het in ieder geval lekker genoeg om te kopen. Het bos wordt dunner en dunner, rechts van de weg de enorme brakwaterlagune Bigi Pan, rechts het lage groen van de verlaten rijstplantages en rechtdoor de weg waarvan het asfalt steeds pokdaliger wordt. Aldus bereiken we Wageningen, een relatief jong dorp dat dankzij de naoorlogse Marshallhulp is ontstaan. En ja, waarom onze landgenoten zich hier zo thuisvoelden is direct zichtbaar. Kilometerslange polderwegen langs kilometerslange poldervaarten die voor een Nederlander zo verschrikkelijk herkenbaar zijn, sluizen, vlak groen polderland - de rijstvelden van Nickerie - met zelfs prachtige bijna Hollandse luchten erboven om de illusie compleet te maken. En dat allemaal in het grensgebied met het voormalige Brits-Guyana. Rijstbouw, dat was het doel omdat Indonesië, de grote vaderlandse rijstproducent, stond op het punt verloren te gaan.

Hoe ontluisterend is daarentegen wat ik ervaar bij het binnenrijden van Wageningen. Wil je weten hoe een economische crisis eruitziet dan moet je er beslist eens een kijkje gaan nemen. Land ingepolderd, dorp aangelegd, arbeiders ingehuurd, fabriek gebouwd, kade aangelegd langs de Nickerierivier om schepen aan te laten meren die de geoogste rijst kunnen vervoeren. Perfect. SML – de Stichting voor de Machinale Landbouw - het speciaal opgerichte bedrijf werd bij de soevereiniteitsoverdracht voor het symbolische bedrag van fl. 1,- aan de Republiek Suriname geschonken. In de tien jaar die volgden werd het door wanbeheer allemaal naar de kloten geholpen, werden de arbeiders ontslagen en was een hele gemeenschap terug bij af. Met uitzondering van de politieke vriendjes natuurlijk. Treurig is het, diep treurig, dat zichtbaar aftakelende inactieve fabriekscomplex dat hier en daar overgroeid is. De silo's, de lopende banden naar een diepe rivier, een heel bedrijf dat in een diep coma ligt, doch zo weer tot leven zou kunnen worden gewekt. Die kans was er een paar jaar geleden, helaas was dat door iemand met de verkeerde politieke kleur. Daardoor lijkt het erop dat voor zowel de fabriek als Wageningen de stekker van de beademingsmachine er definitief is uitgetrokken.

wordt vervolgd