OP ZOEK NAAR DUURZAAMHEID IN ARGENTINIË – (10052015) – gastbijdrage van Irene Post

De geur van eucalyptusbomen en de altijd groene siempreverdes, het geluid van de jagende chimango – een roofvogel – en rouwrandjes onder mijn nagels, dat is voor mij Argentinië. Want waar anderen misschien aan tango of asado’s met veel vlees denken, ging ik er naartoe voor een zoektocht naar een duurzamere manier van leven. Maar waar vind je zo’n reis naar de duurzaamheid op een ander continent? De komende tijd vertel ik in een aantal blogs graag over wat ik tot nu toe heb ontdekt. Het eerste thema: buiten is binnen.

Kennis opdoen over organic farming.
Mijn zoektocht naar een duurzamere manier van leven begon bij WWOOF – World Wide Opportunities on Organic Farms – een organisatie voor vrijwilligerswerk bij biologische bedrijven. Een mooie manier om kennis op te doen over "organic farming", zoals ze dat noemen. Via hen kwam ik op mijn eerste WWOOF-plek terecht. Een plek vlakbij de zee, waar een orkest van vogels elke dag de avond inluidt. Een plek om alle hectiek van Nederland – werk, de drukte van de stad, forenzen - heel ver achter me te laten. Daniel, mijn host, begon een paar jaar geleden op de camping van zijn familie met een biologische moestuin en een boomkwekerij voor een herbebossingsproject. Een plek om veel te leren over hoe je op een bewuste manier omgaat met wat de aarde te bieden heeft. In plaats van een baan als tekstschrijver bij een communicatiebureau, was ik nu opeens de hele dag buiten met planten en bomen bezig: een grote verandering. Daniel legde me alles met veel geduld uit en ik nam de alle nieuwe kennis als een spons in me op. Ik leerde hoe je een moestuin aanlegt: de aarde bewerken, zaaien, hoe je bomen plant en kweekt, en vooral hoe je daarbij gebruikmaakt van wat de natuur biedt. We zochten bijvoorbeeld stekjes van bomen voor de kwekerij – siempreverde, eucalyptus en acacia – op het landgoed van de camping, gebruikten het groenafval uit de keuken om de grond te bemesten en aten groenten uit eigen moestuin. Een prima manier om de eerste lentedagen in Argentinië door te brengen. Dagen met overdag veel zon en ’s avonds behoorlijk koud. Ook binnen, in de tochtige ruimte waar we onze vrije tijd doorbrachten. Het verschil tussen binnen en buiten verdween hierdoor al snel uit mijn belevingswereld: binnen is buiten, buiten is binnen. En dat verruimt je blik. Opeens lijkt alles mogelijk. Een goede begingedachte als je het hebt over duurzaamheid – in Castellano (het Argentijnse Spaans) sostenibilidad.

Investeren in meerdere activiteiten.
Mijn zoektocht naar duurzaamheid verloopt niet schematisch of doelgericht. Steeds zie ik nieuwe mogelijkheden, omdat mijn blik buiten veel ruimer is. Alles wat je buiten ervaart vertelt je iets nieuws: de frisse lucht die je ademt, het geluid van de vogels, de geur van de bomen en vooral: zien hoe alles vanzelf groeit. Zonder chemische bemesting of insecten werende middelen. Het leert me dat alles wat je aandacht geeft, een grote kans van slagen heeft. Maar ook dat – ondanks alle aandacht – sommige planten en dieren het niet redden. Dat is de natuur. Daarom moet je altijd je risico spreiden. De biologische bedrijven die ik tot nu toe bezocht deden dat ook. Ze investeren in meerdere activiteiten: een hotel met een kwekerij, een educatieve boerderij met een hostel, een fruitkwekerij met een eigen moestuin. Ze verruimen hun blik en creëren daarmee mogelijkheden. Een camping met een biologische moestuin en een kwekerij kan bijvoorbeeld geld besparen én meer "beleving" bieden aan de gasten op de camping, door groenten uit eigen tuin te gebruiken in het restaurant en het terrein te onderhouden met de bomen die ze zelf kweken. Ik vraag me af: waarom verruimen niet alle mensen en alle bedrijven hun mogelijkheden op die manier?

Verruim je mogelijkheden, begin je eigen moestuin!
In Argentinië gaan gelukkig steeds meer mensen naar buiten om hun mogelijkheden te verruimen. Duizenden families verbouwen inmiddels biologische groenten in hun eigen moestuin, dankzij het initiatief ProHuerta (vertaling: voor de moestuin), een initiatief van het Ministerie van Sociale Zaken en het INTA, het Nationale Instituut voor Agrarische Technologie. ProHuerta biedt Argentijnse families elk seizoen gratis zaden voor de biologische moestuin. Dit bevordert sociale cohesie en economische onafhankelijkheid van families én wakkert een bewustzijn over duurzaamheid aan. De medewerkers bij de afhaalpunten van ProHuerta geven daarbij gratis advies. Hoe zaai je bijvoorbeeld een bepaalde groente, of hoe ga je om met insectenplagen. Dat dit werkt blijkt uit de cijfers: 630.000 moestuinen en 130.000 boeren zorgen hiermee voor de productie van voedsel voor 3.500.000 Argentijnen. Wat volgens mij vooral belangrijk is: ze verruimen hun blik. Consumenten worden producenten en denken daarmee na over de herkomst van voedsel en duurzaamheid. Bovendien gebruiken ze minder (plastic) verpakkingsmateriaal en leren hun kinderen de mogelijkheden die de aarde gratis biedt, zonder dat ze haar uitbuiten. En dat is natuurlijk de toekomst. Ondertussen onderzoek ik andere mogelijkheden, zoals het programma van het Argentijnse Ministerie van Onderwijs om kinderen meer over de natuur te leren. Daarmee maakte ik kennis in de provincie Córdoba en daarover schrijf ik in mijn volgende column.