NICARAGUA – REIS LANGS EEN ONZICHTBAAR KANAAL - 42 (31122016)

Epiloog – Zaterdag 31 december 2016 – Buenos Aires
Op de laatste dag van het jaar blijft de gevoelstemperatuur in Buenos Aires urenlang op 41.4ºC hangen. Het is minstens zo warm als op de laatste avond dat ik in Granada in the Garden Café zat te eten. Net zoals daar brengt goed gekoeld bier enige verlichting. Door de mijzelf opgelegde deadline is deze oudejaarsdag ook de laatste dag dat ik over mijn reis langs het onzichtbare Nicaraguakanaal mag schrijven omdat ik mij moet gaan concentreren op de voorbereiding van de volgende reis: door Colombia. Daar zouden andere Chinezen dan die van het Nicaraguakanaal een IJzeren Panamakanaal willen aanleggen, een spoorweg van 220 kilometer tussen Urabá aan de Caribische Zee en Cupica aan de Stille Oceaan. Die geprojecteerde lijn loopt min of meer parallel met de grens tussen Colombia en Panama en zou vooral bedoeld zijn om grote hoeveelheden steenkolen naar China te kunnen verschepen zonder het Panamakanaal te gebruiken. Zoals te doen gebruikelijk bij dit soort projecten wordt er al heel lang over gedebatteerd en worden er alternatieven geopperd en wordt ondertussen geen spa in de grond gestoken. In Nicaragua gebeurt er trouwens ook niet al veel, het gaat eerder achteruit dan vooruit, met name wat de ongeplaveide weg naar Brito betreft. Het met shovels “gladstrijken“ en het deels met losse steenslag verharden van die landweg werd in december 2014 met veel fanfare aangekondigd als “het begin van de werkzaamheden voor de aanleg van het kanaal.” Toen ik in maart 2016 via die weg naar de Stille Oceaan reed, was alleen de laatste kilometer moeilijk begaanbaar, volgens de lokale bevolking omdat ze tegen de aanleg van het kanaal hadden geprotesteerd. Daarna is tijdens het regenseizoen door zware regenval veel van het nieuwe wegdek weggespoeld en werd vrijwel de hele weg onbegaanbaar. De foto's in het oppositionele dagblad La Prensa van eind juni spreken boekdelen.

De enige dagen tijdens de reis zonder de overdadige politieke propaganda van het regerende FSLN, het Frente Sandinista de Liberación Nacional, waren de dagen ver van de bewoonde wereld. Zoals in de dorpjes aan de Caribische kust en op de finca zonder gas, licht of stromend water aan de oostelijke oever van het Nicaraguameer. Overal elders had men zich niet ingehouden: het woud van arboles de vida, het partijsymbool, in Managua, de alom aanwezige rood-zwarte partijvlaggen, de over straten gespannen spandoeken met Sandinistische leuzen en de ontelbare reclameborden met de beeltenis van President Daniel Ortega langs de wegen. Om van de dagelijkse politieke indoctrinatie op de televisie maar te zwijgen. Een paar maanden later kwam ik op reis door Senegal een gelijksoortige ietwat beklemmende sfeer tegen, die van de Islam. Door de godsdienst die de overgrote meerderheid van de bevolking aldaar belijdt en daarmee samenhangende sociale controle. De term “beklemmend” werd overigens gebezigd door de schrijver Louis Camara die ik tijdens de ramadan in de stad Saint-Louis ontmoette, nadat ik uit respect voor zijn geloof alleen maar een glas water wilde drinken in de veronderstelling dat hij niets zou drinken. We zaten op een verlaten terras langs de rivier en hij bestelde een glas tomatensap. In november werd Daniel Ortega met afstand voor de derde achtereenvolgende keer tot President verkozen, zijn echtgenote Rosario Murillo werd gekozen als vicepresident. “Het is officieel, we hebben een familiedynastie in Nicaragua,” kopte la Prensa, zoals eerder het geval was met de gehate familie Somoza. Ondanks dat en ondanks dat de President en het Sandinistische Front het Nicaraguakanaal zo snel mogelijk willen aanleggen, heeft Nicaragua daar geen geld voor en zit HKND, de concessiehouder, nog steeds erg krap bij kas. Veelzeggend is dat het laatste “voortgangsbericht” van “La Voz del Sandinismo” uit april 2016 dateert en slechts meldt dat HKND heeft bevestigd dat als het kanaal eenmaal klaar is er 500.000 nieuwe bomen zullen worden geplant als onderdeel van een herbebossingsprogramma. HKND zelf meldt als activiteit voor 2016 de publicatie van twee rapporten over archeologisch onderzoek in Brito.........

En dan vond op 26 juni 2016 de inauguratie van de uitbreiding van het Panamakanaal plaats, het historische alternatief voor een kanaal door Nicaragua. Bij die gelegenheid werden tal van vraagtekens gezet bij de optimistische groeicijfers die daar worden gehanteerd – verdubbeling van de doorvoergelden in 2021 – vanwege de slechte gang van zaken in de scheepvaart, die onder meer het gevolg is van de economische neergang in landen zoals China en Brazilië. Het Suezkanaal en het Panamakanaal concurreren daarnaast tijdelijk met hun tarieven door de lage olieprijzen, terwijl de CEO van het Panamakanaal heeft verklaard dat als het Nicaraguakanaal er komt, er alles aan zal worden gedaan om bestaande klanten te behouden. Als het er komt...... Hoewel mijn reis langs het onzichtbare kanaal zonder enige twijfel leerzaam en interessant was, wil ik wel op een groot containerschip door een echt kanaal varen als dat na ruim 500 jaar praten eindelijk werkelijkheid wordt. Begin 2015 was de verwachting dat het in 2020 operationeel zou zijn, ik denk dat het minstens 2025 wordt. Volgens de huidige levensverwachting van een Nederlandse man betekent dat, dat ik er tijdens mijn leven zeker nog doorheen zal varen!

slot