OP ONTDEKKINGSREIS IN ROTTERDAM – 20 – ORANJEBOOMSTRAAT - 3 (15052020)

Ergens tussen de Oranjeboomstraat en de zwaar verwaarloosde kantoorvilla van van Waning ligt de Nassauhaven, zo ongeveer waar de Nieuwe Maas landinwaarts een boog naar rechts maakt in de richting van het Stadion Feijenoord. Die haven lijkt meer op een doodgewone Rotterdamse singel dan dat het ooit een serieuze haven heeft kunnen zijn: niet al te breed en niet al te lang en dichtgesibt. Een foto die half april in het wekelijkse huis-aan-huisblad stond, gaf echter een mooi beeld van hoe die oude havenfunctie op een aparte manier wordt gereanimeerd. Op de oostoever is een getijdenoever in wording te zien, onderdeel van een proefproject van de stad Rotterdam dat onderzoek doet naar de ontwikkeling van planten en dieren op de oevers van de Nieuwe Waterweg, de Nieuwe Maas en de Hollandse IJssel en de invloed die eb en vloed daarop hebben. Diezelfde getijdenbeweging, die hier zo'n 2 meter bedraagt, speelt een belangrijke rol bij het project dat tegen de westoever aanleunt, waar de uitgebluste haven in een drijvende bouwplaats is veranderd. Een maand geleden arriveerden over het water zes elders gebouwde casco's die hier twee aan twee op aan stevige meerpalen verankerde pontons werden geplaatst. Die pontons gaan op en neer met de getijden, net zoals een schip dat in de haven aan een kade is afgemeerd. Het ziet er nog wat onwennig uit dat rijtje enigszins caramel gekleurde drijvende woningen, mede doordat afhankelijk van het moment van de dag dat je er langsloopt – is het eb of vloed? - ze hoger of lager op het water liggen. Doodgewoon drijvende woningen zouden het kunnen zijn of, zo bedenk ik, verticale woonboten, de projectontwikkelaar bedacht echter dat het havenlofts zijn. Nog voordat de eerste is opgeleverd, is bouwnummer 8 alweer doorverkocht. Vraagprijs? €650.000 v.o.n. Nieuwe woonvormen zijn niet goedkoop, maar als die midden in een wijk liggen met afschuwelijke recente sociale woningbouw en matig gerenoveerde oudere huurwoningen..... Smaken verschillen echter, de 18 lofts die in de Nassauhaven zullen worden afgemeerd waren in minder dan geen tijd verkocht.

Tegenover Feijenoord, aan de andere kant van de Koningshaven, ligt het Noordereiland. Nu ik daar vlakbij ben, maar vooral omdat het vandaag – 14 mei 2020 – 80 jaar geleden is dat Rotterdam door de Duitsers werd gebombardeerd en het Nederlandse leger daar capituleerde, moet ik er naar toe. De foto van die met een witte vlag zwaaiende Nederlandse soldaat die op het Noordereiland de overgave van de Nederlandse troepen formaliseerde, staat in mijn geheugen gegrift. Jarenlang fietste ik twee keer per dag over de tussen de bruggen gelegen van der Takstraat langs de plek waar die foto op 14 mei 1940 werd genomen. Nu steek ik de Koninginnebrug te voet over en sla op de kruising met de van der Takstraat links af de Prins Hendrikkade op in de richting van het Prinsenhoofd, de kop van het Noordereiland die tegenover de Erasmusbrug ligt. Net als het Antwerpse Hoofd, de andere punt van het eiland, werd die in de meidagen van 1940 verwoest door de Mariniers die de stad vanaf de noordoever verdedigden en al doende de Duitse opmars vertraagden. Vergeefse moeite. In Rotterdam wordt de brandgrens, die aangeeft tot waar de brand die door het Duitse bombardement werd veroorzaakt de stad verwoestte, 's avonds verlicht. Door groene in het trottoir verzonken verlichting – verdedigend vuur - op het Noordereiland en door rode – vijandelijk vuur – in het centrum van de stad. Wat me al wandelend opvalt is de aanwezigheid van het koningshuis en vooral van Prins Hendrik, de echtgenoot van Koningin Wilhelmina. De Prins Hendrikkade, de Prins Hendriklaan, de Prins Hendrikstraat, pas aan de overkant van het Prinsenhoofd begint achter de voet van de Erasmusbrug, tussen het Nieuwe Luxortheater en KPN kantoor met de voorover leunende gevel, de Wilhelminapier en de Wilhelminakade. Toen ik in de jaren 70 van de vorige eeuw in Strijen in de Hoeksche Waard woonde, ging Prins Hendrik, hoewel al in 1934 overleden, nog steeds over de tong. Hij kwam daar in het jachtseizoen jagen in de Ambachtsheerlijkheid van Cromstrijen en had voor na de jacht een geliefde in het dorp bij wie hij een dochter had die er nog steeds woonde. Als je in de lokale politiek gaat, hoor je nog eens wat lokale roddels. Wat me bijgebleven is, is dat de betrokken dame altijd een Julianapermanentje had, net als haar halfzusje die toen Koningin der Nederlanden was. Voor Koningin Wilhelmina staat er op het Noordereiland zo'n wanstaltige Wilhelminafontein. “HULDE AAN KONINGIN WILHELMINA der NEDERLANDEN bij Hare Kroonsbestijging” staat er in de sokkel. Nee, doe mij maar het superstoere beeld dat Charlotte van Pallandt van Koningin Wilhelmina hakte dat in Het Park staat. Zolang de weg terug naar Frankrijk blijft afgesloten, kom ik daar 4 of 5 keer per week langs als ik mijn vroege ochtendkilometers loop, net als in deze tijd van het jaar de opkomende zon op haar gezicht schijnt en het beeld zowat tot leven wekt.