HAVANA-SYNDROOM? (08012021)

Microbioloog Rosanne Hertzberger woont in de buurt van mijn vaderlandse pied-ã-terre, zonder het in de gaten te hebben gehad, ben ik haar vast wel eens tegengekomen. Haar zaterdagse column in de NRC sla ik zelden over en zeker niet als de kop "Ziek? Welnee! Je lichaam kletst maar wat raak" er boven staat. Hoewel ik weinig weet over ziekten of waardoor die worden veroorzaakt, was ik het er toch van harte mee eens. Ondanks dat ik zo'n twee jaar geleden ietwat gedesoriënteerd wakker was geworden in een ambulance, die met gillende sirene onderweg bleek te zijn naar de Spoedeisende Hulp van het dichtstbijzijnde ziekenhuis. Eenmaal gearriveerd vond ik het flauwekul om op een brancard naar binnen te worden gebracht, een medische diagnose was wat mij betreft ook niet nodig. Wat er was gebeurd, was niet nieuw. In Buenos Aires was ik al eerder een keer of twee op klaarlichte dag wakker geworden op de vloer van de zitkamer. Ik vond dat dan wel raar, vooral omdat ik geen flauw idee had hoe ik daar terecht was gekomen, maar klopte het stof van mijn kleren en ging verder met mijn dagelijkse bezigheden. Geen lichaamspijn, blauwe plekken of breuken. Maar deze keer gebeurde het bij mijn vriendin thuis, ze was zich rot geschrokken en had 112 gebeld. Zonder al teveel plichtplegingen en/of onderzoek stelde men bij de spoedeisende hulp vast dat ik een epileptische aanval zou hebben gehad, gaf mij medicijnen die ik gelijk moest gaan slikken en dat was het dan. Ietwat kort door de bocht voor mijn gevoel, ik was immers nooit ziek, was lichamelijk fit en na poosje buiten westen te zijn geweest - ergens tussen 20 minuten en een half uur - had ik verder toch nergens last van? Er werd afgesproken om twee maanden later een EEG – een eletro-encefalogram – en een MRI - een magnetische resonantie scan – te komen maken. Bij de ene wordt de electrische activiteit van de hersenen gemeten, bij de andere worden delen van het lichaam in detail in beeld gebracht. De resultaten zouden kort daarna met een neuroloog worden besproken.

Tien dagen voor de afspraak met de neuroloog ga ik in Fort bij Vechten in het Waterliniemuseum opnieuw tegen de vloer. Op de openingsvraag van de neuroloog of ik nog een aanval heb gehad, meld ik dat keurig, zijn diagnose is dat ik aan focale epilepsie zou lijden. De volgende vraag is of ik de medicijnen heb genomen. Nee dus. Dat irriteert: "Waarom niet?" Tijd voor een wedervraag: "Is het curatief of preventief? want ik wist inmiddels dat er voor epilepsie geen geneesmiddel bestaat, het voorgeschreven levetiracetam zou slechts de “pauze” tussen de aanvallen kunnen oprekken. Omdat ik tot op de dag van vandaag last heb van de bijwerking van de anti-malariatabletten die ik ooit ruim 10 jaar in West-Afrika dagelijks moest nemen, neem ik liever geen preventieve medicijnen meer. De volgende 6 maanden gebeurt er niets, maar tijdens de Kerst van 2019 is het weer zover. Zoals bij kortsluiting het licht plotseling uitvalt, ga ik zonder waarschuwing vooraf bewusteloos tegen de vloer als ergens in de hersenen de controle over mijn spierstelsel heel even uitvalt. Tot dan toe is dat goedgegaan, deze keer knal ik tegen de wasmachine aan en loop een pianoschouder op. Daarna blijft het tot 14 juli 2020 rustig, hetgeen, zo vind ik althans, bevestigt dat er eigenlijk niets aan de hand is. Suggesties om eens een 2e opinie te zoeken wimpel ik af, ondanks dat de vorige afspraak met de neuroloog in april me vooral had herinnerd aan de afstandelijke zakelijke gesprekken die ik zelf in het verleden voerde. Op de nationale feestdag ga ik in mijn Franse woonplaats op de rommelmarkt en plein publique tegen de straat en begin november nog eens thuis in de keuken. Het toeval wil dat ik twee dagen later een belafspraak met de neuroloog heb, hem over die “aanval” vertel om daarna, alsof ik een klein kind ben, bestraffend door hem te worden toegesproken: "zie je nu wat er gebeurt als je "mijn" medicijnen niet neemt?" Als hij tegen het einde van het gesprek echter zegt dat hij daarom niet zeker weet of hij wel met mijn "behandeling" door wil gaan, overtuigt hij mij onbewust om een 2e opinie te gaan zoeken.

De foto van de moais, de grote mysterieuze beelden van het Paaseiland, in de spreekkamer van de neurologe, beelden die we beiden met eigen ogen hebben bewonderd én de beschrijving die mijn vriendin kan geven van de aanvallen waarvan ze getuige is geweest, openen de deur naar de gespecialiseerde kliniek waar ik deze week heb "gelogeerd" voor nader onderzoek. Dat begon met zo'n 30 elektroden op mijn hoofd plakken die gedurende 24 uur mijn hersenactiviteit registreerden en wordt over een paar dagen gevolgd door een uitgebreide scan van mijn hersenen. Pas na bestudering daarvan wordt er verder gepraat. Dan zal ik haar gelijk bekennen twee jaar geleden in de Cubaanse hoofdstad Havana kort in Hotel Nacional te hebben gelogeeerd, volgens het negatieve reisadvies van het Amerikaanse Ministerie van Buitenlandse Zaken een broedplaats van het mysterieuze Havana-syndroom. Eerlijk gezegd zou ik het best spannend vinden als dit het zou zijn in plaats van epilepsie........