CUBA – EEN REIS DOOR DE NALATENSCHAP VAN CASTRO & CHE – 22 (11112021)

Vrijdag 9 november 2018 – Viñales – Entronque de Herradura
“In de middag komen jullie aan in het typische plattelandsdorpje Herradura. Het is geen plek met toeristische trekpleisters, maar een heel normaal Cubaans plattelandsdorp waar jullie even buiten de gebaande paden van het Cubaanse leven kunnen genieten”, staat ons nu volgens het reisplan te wachten. Mijn reisgenoot en ik zijn als het daarom gaat wel wat gewend: we wonen allebei aan de heuvelachtige zuidkant van de Ardennen, net over de Belgisch-Franse grens, waar land- en bosbouw de boventoon voeren. Hij in een dorpje met nog geen 200 inwoners en zonder ook maar één enkele winkel of kroeg, laat staan een toeristische trekpleister. Ik woon 20 kilometer verderop in een stadje aan de Maas met een paar duizend inwoners, met wel wat winkels en wel wat kroegen en met zelfs een officiële toeristische trekpleister, het Musée Européen de la Bière, hoewel dat in mijn ogen allerminst aan de toeristischetrekpleistervoorwaarden voldoet. Zo valt er in Herradura ook niet al te veel van het zogenaamde Cubaanse leven te genieten als je niet minstens een beetje Spaans spreekt, omdat er hier op het platteland niemand is die ook maar een paar woorden Engels, laat staan Nederlands spreekt. Het lijkt erop dat je wordt geacht te kunnen genieten zonder dat je de mensen desgewenst een vraag kunt stellen of gewoon even te kunnen kletsen over iets dat in ogen die van ver weg komen nergens op lijkt, maar dat voor dorpsbewoners dus wel is. Want wat moet je nou met een loket, van wat in Nederlandse ogen een snackbar of zo zou kunnen zijn, met tralies ervoor, waar boven, alsof die bar zo heet, Campo de Tiro No.6 E. Herradura is geschilderd en eronder Todo Cubano debe saber como titar y tirar bien..... Fidel. 't Lijkt in onwetende ogen nergens op, maar het betekent des te meer als je een paar woorden Spaans spreekt én/of als je nieuwsgierig genoeg bent om er per se achter te willen komen wat het is.

Een Campo de Tiro is een schietbaan, niet om te oefenen met pijl en boog of zo, maar waar je kunt leren om te schieten met vuurwapens of om de opgedane vaardigheid bij te houden zodat je het vaderland kunt verdedigen indien dat nodig zou zijn. Zoals voor de buitenwereld destijds totaal onverwacht gebeurde bij de Varkensbaai-invasie. En waar ter wereld zou je belangstelling hebben voor een meer dan aftandse tractor na een hele dag niets anders te hebben gezien dan landarbeiders die de tabaksvelden zonder machines, maar met “tuingereedschappen” bewerken? In Cuba dus, in Entronque de Herradura, omdat daar op de motorkap van zo'n ding CCS.F. Carlos Marx is geschilderd met dezelfde penseel als die van de gevel van de schietbaan. Jammer genoeg is er niemand in de buurt om het aan te vragen, ik vermoed echter dat het een naar Karl Marx vernoemde coöperatie is of zo. Pas al lang en breed weer thuis, en na veel zoeken, kom ik er achter dat het inderdaad zo is: een CCSF = Cooperativa de Créditos y Servicios Fortalecidas. Een van de gevolgen van de post-revolutionaire onteigening van de Cubaanse grond en productiemiddelen en de daaruit voortvloeiende socialistische reorganisatie ervan die, zoals dat in autoritair geregeerde landen gaat, “keurig” wettelijk werd geregeld in la Ley de las Cooperativas de Producción Agropecuarias y de Créditos y Servicios. Datzelfde geldt voor de quiosco, kioskjes waar kleine boeren het deel van hun productie mogen verkopen dat ze niet verplicht aan de staat moeten afstaan, heel zichtbaar in het straatbeeld, hoewel er op een of twee na vrijwel niets te koop is. Vast en zeker omdat men aan het eind van de middag is uitverkocht. Dat is althans mijn wellicht iets te positieve aanname. Maar er is natuurlijk veel meer te zien. Zo is daar het openbaar vervoer dat, met mijn Afrikaanse jaren in het achterhoofd, gelijk als zodanig herkenbaar is: een vrachtwagen waarvan op de open laadbak de passagiers gewoon staan of waarop een cabine is geïmproviseerd waarin de betalende passagiers plaats mogen nemen. Of die eenvoudige door een paard getrokken koetsjes met een simpel afdakje boven de bok dat als zonneschermpje dient voor de koetsier en zijn passagiers, want die koetsjes fuctioneren op het Cubaanse platteland als gedeelde taxis. Daarnaast haalt de met beide poten aan een stok vastgebonden kalkoen, die voor een quiosco gelaten op een koper ligt te wachten, het qua bezienswaardigheid natuurlijk niet bij de dameslingerie die ongegeneerd hangt te drogen aan de waslijn die is gespannen op de open galerij aan de straatkant van een huis. Heerlijk dat iedereen die voorbij komt mag zien wat voor schoongewassen behaatje of slipje je morgen weer aan zal hebben onder dat kleine topje en strakke korte broekje dat er naast hangt. Geen toeristische trekpleisters dus in Herradura, maar desondanks meer dan genoeg te zien!

wordt vervolgd