GRAFHEUVEL - 6 (21062022)

Die stoomtramremise uit 1901 daar in Druten werd na het opheffen van de lijn Nijmegen – Wamel in 1934 alweer overbodig. De stoomtram was ingehaald door het na de Eerste Wereldoorlog afgedankte gemotoriseerde rollend materieel dat voor weinig geld werd gedumpt en in het Land van Maas en Waal door kleine ondernemers was omgebouwd tot vrachtwagentjes die de taak van paard en wagen deels overnamen of tot busjes voor personenvervoer dat niet railgebonden was en daardoor stukken goedkoper en veel flexibeler dan die aan de rails vastgeplakte stoomtram. Het was vermakelijk om te lezen, omdat het zo heerlijk Nederlands is, dat de 32 kilometer rails, die na iets meer dan 30 jaar niet meer nodig was, keurig werd opgebroken en hergebruikt voor de aanleg van een nieuwe tramlijn in Nijmegen. De remise werd niet gesloopt, die werd na een grondige opknapbeurt in 2014 opnieuw in gebruik genomen. Niet om nogmaals onderdak te gaan bieden aan dingen op wielen, het werd een Leefstijlcentrum. Een wat??? Dat vroeg ik mij dus ook af. Pas weer thuis las ik op hun website wat dat voorstelt: “Leefstijlcentrum de Remise heeft als doel een integraal centrum voor leven, studeren en welzijn in de ruimste zin van het woord, te creëren waar therapeuten, coaches, artsen en docenten complementair (elkaar aanvullend) kunnen samenwerken en dat verschillende stromingen van therapieën, behandelingen en praktijken elkaar versterken in heel Druten. Daarnaast wordt de Remise een centrale plek voor bewustwording en persoonlijke ontwikkeling.” Oftewel een bedrijfsgebouw voor elke denkbare vorm van wat als gezondheidszorg zou kunnen worden beschouwd. Van energetische therapie – handoplegging en magnetiseren – waar de therapeut zelfs behandeling op afstand middels een foto aanbiedt, de eveneens met de handen uitgevoerde ostheopathie, doodgewone massage dus, dieetadvies tot en met autisme coaching waar misschien ook wel handen aan te pas komen. Dit zijn de momenten dat ik besef, door de ruim 30 jaar die ik niet in Europa heb gewoond, niet meer te weten wat tegenwoordig in mijn vaderland “alledaags” is. Want zeg nou zelf, indien in Druten, een flink kerkdorp met zo'n 12duizend inwoners, door het aanbieden van deze en verwante diensten voldoende geld kan worden verdiend om een gezin te onderhouden, het toch op z'n minst iets alledaags moet zijn.

Iets voorbij de Remise staat een rijtje arbeiderswoningen met hetzelfde bouwjaar. Begane grond met, zo vermoed ik, onder het schuine dak een zolder, vier onder één kap, dat door Dericks&Geldens was gebouwd voor kruiers en stokers van de fabriek. Sociale woningbouw? Alles behalve, want het blokje heeft uiteraard een voorgevel met raamlijsten en deurlijsten van geglazuurde stenen met hier en daar een kleurtje, een zijgevel met een patroon en een dak van geglazuurde dakpannen. Allemaal in de eigen fabriek met echte Waalklei geproduceerd, het was doodgewoon een toonzaal in de open lucht. En dan, om de hoek net achter de huisjes, als een onverwachte toegift, is er een kleine expositieruimte waarvan de deur. Net zoals eerder in de kerk kan er naar binnen worden gegluurd om een idee te krijgen of er speciale dingen te zien zouden kunnen zijn. KLeiGoed – Een werkgroep van de Historische Vereniging Tweestromenland staat op het A4'tje dat op één van de ramen is geplakt. Het logo herken ik gelijk als de mooi ingelijste kop die hoog in de gevel van een huis aan de Kattenburg in de schaduw van de kerk staat, met eronder waar ze zich zoal mee bezighouden. Toevallig precies waarvoor ik voor het eerst van mijn leven helemaal naar Druten gereisd: de historie van Steen- en Pannenfabrieken in Maas en Waal, met bijzondere aandacht voor Dericks&Geldens en voor de relatie van Pierre Cuypers met die fabriek en de RK-Kerk in Druten. Helaas hangt er een bordje naast waarop in goed Nederlands CLOSED staat.

Door het raam zijn wat geglazuurde dakpannen te zien en wat geglazuurde bakstenen. Weinigzeggend allemaal. Op het punt staand om teleurgesteld weg te lopen, stapt een vrouw van haar fiets. We raken in gesprek en zij zorgt ervoor dat het bordje CLOSED wordt omgedraaid, er dus opeens OPEN staat en kennis kan worden gemaak met haar partner - één van de vijf leden van de werkgroep KLeiGoed - en met wat in de kleine ruimte is te zien. Wat dakpannen en bakstenen dus, wat mallen voor gevelstenen én de met de originele fabrieksmallen opnieuw met Waalklei gemaakte beeldjes die deel uitmaakten van de kerstgroep die Dericks&Geldens tijdens de oorlogsjaren bij gebrek aan ander werk maakte om de fabriek enigszins gaande te houden. Het gesprek komt op de kerk van Cuypers, dat ik die door het monument van de Helige Odrada in Alem heb ontdekt en het zo jammer is dat die vandaag is gesloten. Waarop ik een suggestie krijg die het overwegen waard is: morgen is er al vroeg een mis en zal de kerk wel open zijn. Mijn vraag hoe laat die mis ongeveer klaar is, in de veronderstelling pas daarna naar binnen te mogen, wordt grinnekend weggewuifd “daar gaan maar een handvol oudjes naartoe, je kan gewoon naar binnen hoor.”

wordt vervolgd