HANS EN GRIETJE IN AARDENBURG - 11 (23112022)

Van de ene kerk naar de andere – van de Heilige Mariahemelvaartkerk naar de Sint-Baafskerk – met onderweg voor de afwisseling een adempauze in een rijtjeshuis in de Burchtstraat. Wat zou er in zo'n fantasieloze doorzonwoning uit de jaren 50 van de vorige eeuw nu aan kunst te zien kunnen zijn? Eenmaal door de voordeur blijkt echter dat het een goed gekozen ruimte is voor de Human Things, too human, de verzamelnaam die Xavier Noiret-Thomé heeft gegeven aan zijn objecten die er worden getoond. Die bestaan gedeeltelijk uit heel erg gewone, bijna ordinaire, dingen die je in veel huizen tegen zou kunnen komen, maar die in dit doodgewone Aardenburgse rijtjeshuis onderdeel zijn van een kunstwerk. Achteraf lees ik thuis in de catalogus opnieuw zo'n door de curator voor tenminste evengoed onderlegde collega's geschreven hoogdravende toelichting op wat ik er gezien zou hebben. Daarin wordt gesuggereerd dat het van de hand van Friedrich Nietzske in 1878 gepubliceerde Menschliches, Allzumenschliches – Human, all too human – Menselijk,al te menselijk door Noiret-Thomé beeldend is geïnterpreteerd. Hoeveel bezoekers van #KFA22 zouden dat boek hebben gelezen en misschien daardoor zelf dat verband kunnen leggen? Ik dus niet. Volgens de catalogus is Nietzske's methode om een uitspraak kort en bondig te formuleren eveneens herkenbaar in Noiret-Thomé's werk, maar op een visuele manier, door gebruik te maken van verschillende object-trouvés die samen een nieuwe betekenis genereren. Op een subtiele manier integreerde Noiret-Thomé voor deze gelegenheid voorwerpen van enkele buren van het huis in de Burchtstraat....... Dat moeten dan die drie vliegenmeppers zijn waarmee hij een eerder in zijn atelier gemaakt object heeft opgesierd of dat op een dubbele bruine boterham met ham en kaas ertussen lijkende ding dat bestaat uit twee dikke sponzen waarmee ik af en toe mijn auto was – de bruine boterhammen - met wat verschillend gekleurde schuursponsjes ertussen waarmee ik nog altijd met de hand de afwas doe – de ham en de kaas – waardoorheen een met een doodskopje bekroonde satéprikker is gestoken. Ik ben blij het te hebben bekeken zonder vooraf die toelichtende tekst te hebben gelezen en daardoor de toch wel rare combinatie van een kunstwerk met huishoudelijke voorwerpen zie die mensen in de buurt in huis hadden. Hoewel.... tot nu toe twijfel ik over die ouderwetse houten jeu de boulebal die op een dubbelgevouwen biljet van €20 is gelegd om wegwaaien te voorkomen. Zou nu die bal het object-trouvé zijn dat bij de buren uit de Burchstraat vandaan is gekomen of is het dat blauwe bankbiljet?

In het oudste gebouw van Aardenburg, de uit 959 stammende Sint-Baafskerk – jawel dat is 1263 geleden! – die sindsdien meerder malen herbouwd en gerestaureerd is, wordt tijdens #KFA22 hedendaagse keramiek geëxposeerd. Volgens hen die het kunnen weten, is het in de 13e eeuw gebouwde deel van de kerk een schoolvoorbeeld van wat in Vlaanderen Scheldegotiek heet en in Wallonië Gothique Tournaisien - Doornikse gotiek – omdat de gelaagde blauwe Doornikse kalksteen er de bouwsteen van was. Nadat Zeeuws-Vlaanderen in de Tachtigjarige Oorlog op de Spanjaarden was heroverd en het katholieke geloof verboden, werd het een protestantse kerk. Hetgeen, naar ik veronderstel, betekende dat de heiligenbeelden werden verwijderd – verbrand? - de aan de Heilige Maria gewijdde kapel werd gesloten en de biechtstoel op de brandstapel belandde omdat alleen God immers je de begane zonden kan vergeven en niet de een of andere katholieke priester. De in de linker zijbeuk gelegen grafzerken en de zichtbaar katholieke grafkelders, waarvan meerdere zijn beschilderd met de Heilige Maria met kindeke Jezus op haar arm en Jezus aan het kruis, werden gerespecteerd en niet aangeroerd. Aan de datums op sommige grafstenen is te zien dat er zoals voorheen, maar nu in een protestantse kerk, werd doorgegaan met begraven: DIT IS DE SARCK VAN GHEERAET SZUTTERMAN. HIER LEYT BEGRAVEN DHEER GHEERAET SUTTERMAN. IN SYN LEVEN BURGMR DESER stadt ARDEMBO. OUDT 65 IAER. OBYT DEN 22 IUNY Ao 1664. IDEM IVFvr CATALYNA MAERTENS ZYN HUISvr...... staat op één van de zerken. Mooi gedateerd Nederlands dat laat zien dat een echtgenote een paar eeuwen geleden als ZYN HUISvr werd beschouwd. Het leidt allemaal af van waarom ik hier ben: dat is voor de keramiek van Maen Florin. Zoals de Maria Hemelvaartkerk een goed gekozen plaats was om de grote schilderijen van Koen van den Broek te tonen – toen de zon even door de hoge kerkramen scheen en de doeken verlichtte, zei de surveillante tegen mij “zie je hoe veel mooier de schilderijen zijn als het zonlicht erop schijnt?” – is de hoge lege ruimte van de Sint-Baafskerk, zonder kerkbanken en wat dies meer zij, een vrijwel ideale plaats voor de grote en kleurige keramieken beelden. Het zijn dubbelfiguren en bomen die worden geëxposeerd onder de verzamelnaam Hidden garden of delight omdat onze moedertaal kennelijk onvoldoende kan beschrijven wat de kunstenaar ons wil laten zien.

wordt vervolgd