LANG GELEDEN IN LIBREVILLE (11092023)

Eind augustus 2023 een bericht in de NRC: De uitslag van de Gabonese verkiezingen wordt bij voorbaat betwist. Gabon??? Wie in Nederland heeft ooit van Gabon gehoord en weet waar dat land in vredesnaam ligt? Laat staan te weten wie de in het bericht genoemde president Ali Ben Bongo is of wie zijn vader president El hadj Omar Bongo was? Ik dus! Het was halverwege de jaren 80 van de vorige eeuw toen ik bij de oliemaatschappij waar ik werkte aan iets anders toe was. Maar wat dan wel? Wat mij betreft was het een achter de schermen strak geregisseerd proces waarop de werknemer niet veel invloed had. Tenzij die werknemer zelf wat ideeën had en niet schroomde die te delen. Zonder werken buiten Nederland profiel te hebben, had ik een paar jaar eerder eenmalig bijna vier jaar in Londen gewerkt: einde buitenlands verhaal. Totdat, totdat mijn toenmalige huwelijk op de klippen begon te lopen en werken in een minder populair buitenland veel extra salaris zou opleveren door de ongemakkentoeslag die formeel alsexpat allowance werd aangeduid. Aldus zou mijn bijna voormalige gezin in de oude burgemeesterswoning van Oostvoorne – het grote huis waarin tijdens de 2e Wereldoorlog de Duitse Ortskommandant zou hebben gewoond – kunnen blijven wonen totdat mijn zonen hun middelbare schoolopleiding zouden hebben afgerond en ik mijn leven eveneens op min of meer hetzelfde niveau zou kunnen vervolgen. Mijn bereidheid om waar dan ook te willen gaan werken, leverde niet veel later een door mij graag geaccepteerd voorstel op om dat in een kort daarvoor door de Gabonese overheid met mijn werkgever nieuw gevormd bedrijf te gaan doen. Na een spoedcursus Frans jargon voor mijn vakgebied en na afscheid te hebben genomen van mijn gezin, vloog ik naar Libreville om daar stante pede terecht te komen in een informele spoedcursus over hoe het eraan toeging in die voormalige Franse kolonie in Afrika.

Onverwacht woonde ik nu bijna op de evenaar – 24 minuten noorderbreedte - waar de zon iedere dag rond dezelfde tijd op- en onderging en waar vanwege de tropische temperatuur de lunchpauze van klokslag 12 tot 3 uur 's middags duurde, maar er moest dan wel tot minstens 7 uur 's avonds worden doorgewerkt. Tijdens een gesprek met collega Guy Ngome, chef personeelszaken, vertelde die uit Lambaréné afkomstig te zijn en kwam ik er onverwacht achter in mijn jongste jaren al kennis te hebben gemaakt met Gabon. Dat was de schuld van de uit de Elzas afkomstige zendeling en arts Dr. Albert Schweitzer, die ooit in dat bijna 250 kilometer verderop gelegen stadje een door hem in 1913 gesticht protestants zendingshospitaal leidde. Daarvoor ging mijn moeder vroeg in de jaren 50 van de vorige eeuw, als actief lid van de Nederlands Hervormde wijkgemeente Monnikenhuizen, in Arnhem collecterend langs de deuren om het te ondersteunen. Ondanks dat dit al ruim 30 jaar geleden was, friste Ngui mijn geheugen moeiteloos op en nadat hij had verteld dat het nog altijd bestond, wilde ik het per se met eigen ogen zien. Zijn waarschuwing dat alleen de eerste 100 kilometers van de weg naar Lambaréné waren geasfalteerd en de rest uit slechts een breed pad tussen de bomen van het regenwoud bestond dat vol met gaten zat, moedigde mij extra aan om mijn eerste korte Afrikaanse autoreisje juist daar naartoe te gaan maken. En dan bovendien de onzichtbare evenaar over te steken naar het zuidelijk halfrond omdat Lambaréné op 42 minuten zuiderbreedte ligt. Het viel niet mee en het viel niet tegen, het was avontuurlijk en ik bezocht het ziekenhuis van Nobelprijswinnaar Dr. Schweitzer dat er mede dankzij mijn lang geleden collecterende moeder nog altijd stond en in bedrijf was.

Niet veel later vertelde een andere Gabonese collega hoe de president in 1973 als Albert-Bernard Bongo naar Libië was vertrokken om niet lang daarna als El hadj Omar Bongo terug te komen in Libreville. De staatskas, zo was mij als zijnde verantwoordelijk voor de financiële kant van het bedrijf duidelijk gemaakt, functioneerde tevens de persoonlijke bankrekening van de presidentiële familie en de bodem was in zicht geweest. De Libische leider Mouammar Kadhafi zou wellicht een handje kunnen helpen en wilde dat inderdaad wel mits president Bongo zich tot de Islam zou bekeren. Ach, voor wie op zwart zaad zit is dat niet al te veel gevraagd toch? Zo werd hij herdoopt tot Omar en was daarna gelijk maar doorgevlogen voor de hadj, de pelgrimage naar Mekka, één van de vijf pilaren van de islam en een verplichting voor moslims die zich dat kunnen permiteren. Eenmaal terug thuis werd zijn zoon Alain-Bernard omgedoopt tot Ali Ben, die zijn vader na diens overlijden in 2009 als bedrijfsleider opvolgde in het familiebedrijf dat Gabon voor hun was, als Président de la République Gabonaise dus. Herinneringen aan mijn eerste kennismaking met Afrika die komen bovendrijven dankzij de verkiezingsfraude van Ali Ben Bongo en zijn clique. Merci beaucoup Ali Ben!