EEN LICHT GEVOEL VAN HEIMWEE (04122023)

Zondag 3 december 2023, 14u30, bewolkte hemel, ijskoude wind, gevoelstemperatuur minstens min 10ºC, de klokken van de kerk tegenover mijn huis beginnen opgewonden te luiden, gauw even kijken wat er aan de hand zou kunnen zijn. Dat die klokken luiden verbaast me nogal want vanochtend is de maandelijkse mis al gelezen en die klokken luiden tussendoor alleen met enige regelmaat voor een begrafenis en hoogstzelden – dit jaar tot nu toe nog maar 1 keer - voor de inzegening van een huwelijk. En dan is er ook nog eens een groot gebrek aan katholieke geestelijken waardoor de uit de Ivoorkust afkomstige priester de mis nu al in 43 parochies moet lezen en, voor zover ik weet, door tijdgebrek nergens meer de biecht kan afnemen. Doe het raam van een kamer op de eerste verdieping van mijn huis open en zie de nodige mensen met mobiele telefoons in de aanslag op het hoger gelegen bordes voor de kerk staan vanwaar ze de er tegenover gelegen zijstraat in kunnen kijken en hoor ik dat een onzichtbare fanfare Jingle Bells speelt. Een kerstliedje toch? Voorafgegaan door iemand die in een rood pak is gekleed, op de maat van de muziek met de handen boven het hoofd zwaait en dat hoofd heeft verborgen achter een soort konijnenmasker, komen de nog steeds Jingle Bells spelende muzikanten de hoek om. Op de trottoirs lopen ouders en grootouders met kinderen met de muziek mee en dan verschijnt zowaar de door twee paarden getrokken open koets. Die herken ik gelijk omdat die een paar dagen geleden al door de straat reed, iets dat ik nogal curieus vond met de invallende winter, want wie zou er in deze tijd van het jaar in vredesnaam in een open koets een rondje door de stad willen maken? Vandaag krijg ik het antwoord: Saint Nicolas. Geen Zwarte Pieten of Roetpieten rondom de koets, er zit alleen een oudere Fransman met langs grijs haar op het hoofd en een lange grijze baard naast hem die af en toe iets naar de meelopende kinderen gooit, naast de koetsier zit Père Fouettard, de zwartgeklede monnik met strafzweepje, op de bok. De fanfare speelt ondertussen aan een stuk door niets anders dan Jingle Bells. Mijn overburen Yvette en Jean-Michel lopen mee in de stoet achter de koets en zien mij staan. Een kort praatje waarin ik uitleg dat Sinterklaas op 5 december een groot feest met cadeautjes is dans le Pays-Bas, zo'n beetje als Kerst hier. Ik kom er eerlijk gezegd niet zo gauw op hoe je “alle kinderen zetten dan hun schoen” of “pakjesavond” in het Frans moet uitleggen. Saint Nicolas rijdt verder, ik doe het raam weer dicht en herinner me de jaren dat ik bij mijn ouders thuis mijn schoen mocht zetten naast de brandende kolenkachel en er nooit aan heb getwijfeld dat Zwarte Piet desondanks de cadeautjes had kunnen afleveren. Dat was toch de enige reden waarom zijn gezicht zo zwart was en verder niets? Een licht gevoel van heimwee naar het lang geleden nog zo ongecompliceerde vaderland zonder televisie, zonder internet en zonder de inmiddels allesoverheersende sociale media overvalt me, waardoor ik mijzelf veel vroeger dan normaal een kir royal inschenk: Crémant d'Alsace van mijn lokale Lidl op een bodempje Crème de Cassis de Dijon van mijn lokale Intermarché supermarkt in een flûte à champagne, een champagneglas.

In de luxe reclamefolder die de NRC vooral op zaterdag is, en waarvoor ik zo'n €30 per maand moet betalen, stond gisteren behalve de vraag “Zal ik een zwarte pop voor mijn witte dochter kopen?” een aantal toepasselijke bijdragen met een autobiografisch drankverhaal van vier Nederlandse schrijvers. Die ga ik met het veel vroeger dan normale glas in de hand bij het open haardvuur lezen. Niet al te biografisch, maar erg amusant, vind ik de bijdrage van Maartje Wortel waarin zij vertelt hoe een altijd dronken vriendin naar de AA gaat “niet om af te kicken, maar om leuke mensen te ontmoeten. Gelijkgestemden zeg maar”. Het verhaal van de ietwat van Suriname vervreemde Prof. Soortkill, hoogleraar in de Smibologie, de leer van de vrije geesten uit de Smib (ook wel bekend als de Bijlmer), vind ik het meest de moeite waard. Hij vertelt dat toen hij ging theedrinken bij Pim de la Parra, die een lepeltje honing en een scheutje Borgoe in de thee deed. “Heb je ooit gehoord van Borgoe? Dit is traditionele Surinaamse Rum”, legt de prof uit. Daar wil ik meer over weten, dus schenk ik mijzelf een tweede glas kir royal in en ga op onderzoek. Borgoe zou de verbastering zijn van burg, kort voor Mariënburg, de suikerplantage waar de melasse vandaan kwam voor de rum en waar, omdat suiker alleen niet genoeg opleverde, men op een gegeven moment was begonnen met het distelleren van rum: bruine Borgoe en witte Mariënburgrum met een alcoholpercentage tot 90%!! Het liefst zou ik nu andijviestamppot met gehaktballen willen eten, maar er is geen andijvie in huis en de winkels zijn gesloten. Gelukkig heb ik wel spruitjes, aardappels en gehakt. Schenk mijzelf in de keuken een derde glas kir royal in en eet een uurtje later bij het haardvuur spruitjesstamppot met twee gehaktballen en wijs aldus het lichte gevoel van heimwee de deur.