PLACE ABBÉ LAURENT (16052024)

Tegenover mijn meer dan 200 geleden gebouwde huis staat de in 1833 ingewijde kerk van Saint-Grégoire, die is vernoemd naar Gregorius VII die van 1073 – 1085 Paus was en in 1606 heilig werd verklaard. Voor een stadje met ongeveer 2.500 inwoners is het een enorme kerk in verhouding tot het aantal mensen dat er woont. Vanaf 's ochtends acht uur tot 's avonds 10 uur luiden de kerkklokken twee keer op het hele uur en eenmaal op het halve, 's nachts slechts eenmaal op het hele uur en minder hard. Daarnaast luiden ze steeds vaker voor een uitvaart en nog maar zelden voor een kerkelijk huwelijk. Mede omdat ik geen horloge draag, weet ik dankzij het aantal klokslagen hoe laat het is en, laat ik maar toegeven kerkklokken best te missen als ik ergens anders ben. Het zal duidelijk zijn dat ik niet tot die groep landgenoten behoor die naar een stadje of dorpje verhuist en zich dan gaat beklagen over de geluidsoverlast van die luidende klokken en eist dat er wat aan wordt gedaan. In Nederland kun je bij het Centraal Meldpunt allerlei soorten van overlast melden, zelfs als die door het luiden van kerkklokken zou worden veroorzaakt. Vervolgens wordt getoetst of er inderdaad sprake is van gederfd woongenot. Hoe ze dat doen? Door wanneer en hoe hard die klokken luiden te gaan meten en dat daarna af te zetten tegen wat is vastgelegd in de Grondwet over godsdienstvrijheid en om welke reden en wanneer die klokken mogen luiden, in de Wet Millieubeheer met betrekking tot geluidsoverlast en in plaatselijke regelgeving met betrekking tot de duur en het geluidsniveau ervan. Zo werden na een klacht van nieuwe inwoners van Soest-Zuid aan de klokken van de Heilige Familiekerk door de Utrechtse Regionale Uitvoeringsdienst in april 2024 het zwijgen opgelegd omdat die volgens artikel 22.63 van het Omgevingsplan van Soest te hard zouden luiden...... Geen wonder dat er zoveel klachten zijn over de overdadige regeldruk.

Aan de achterkant van mijn huis biedt de voormalige grote boerenschuur nu onderdak aan mijn bibliotheek en garage met tegenover de voordeur als overbuur een groot gebouw dat al erg lang leeg staat en ondertussen behoorlijk is afgetakeld. Het stond er al zo bij toen ik zo'n 10 jaar geleden nog In Buenos Aires woonde en samen met een toenmalige geliefde hier af en toe in een ander huis verbleef. Ooit was het Pensionnat Sainte-Marie erin gevestigd, een in 1904 geopende kostschool voor meisjes die diende voor iets dat al lang niet meer van onze tijd is. Tegenwoordig laten de ouders hier in de omgeving hun leerplichtige kinderen gewoon thuis wonen en brengen die iedere schooldag meestal met de auto 's ochtends naar school en halen ze aan het eind van de middag weer op. Wanneer de kostschool is gesloten? Geen idee. Maar wat ik wel weet is dat de Gestapo er tijdens de Tweede Wereldoorlog op een gegeven moment zijn burelen had totdat de regio aan de zuidkant van de Ardennen in september 1944 werd bevrijd.

Tegenover die oude kostchool en de nieuwe basisschool ligt de Place Abbé Laurent, een doodsaai pleintje met veel asfalt, wat gras, wat bosjes, een paar bankjes en bomen die ieder voorjaar heel kort worden gesnoeid. Mijn in deze weinig deskundige ogen dachten dat het wilgen waren, maar tilleuls – lindes - blijken te zijn. Begin dit jaar werd aangekondig dat het zou worden opgeknapt, mede om plaats te maken voor een momument dat ter ere van Abbé Laurent op 8 mei zou worden onthuld. Dat is de nationale feestdag waarop het Fête de la Victoire wordt gevierd, de dag in 1945 waarop de Fransen, de geallieerden en de Duitsers in Reims officieel een punt achter de Tweede Wereldoorlog zetten. Zeg maar zoals dat in Nederland op 5 mei 1945 in Wageningen gebeurde. Abbé Laurent was een jonge geestelijke die in april 1943 tot priester werd gewijd en hier vervolgens als hulppastoor aan de slag ging. Samen met de in een buurdorp werkende Abbé Millier gaat hij in het verzet. Na te zijn verraden, worden beiden op 28 augustus 1944 door de Gestapo gearresteerd, in het pensionnaat ondervraagd en naar een gevangenis afgevoerd. Daar worden beiden in de nacht van 30 augustus gefusilleerd. Een week later, op 6 september, zou het stadje door Amerikaanse troepen worden bevrijd. In de afgelopen weken zag ik het monument ontstaan: eerst werd op de plaats van een gekapte boom een voetstuk gemetseld, daarop werd een oude dofgrijze grafsteen met onleesbare namen geplaatst en toen moest ik op reis om een paar uur na de onthulling ervan weer thuis te komen. Gelijk gaan kijken natuurlijk en wat een teleurstelling. Op de grafsteen is bij wijze van modern hergebruik over die onleesbare namen een gedenkplaat gemonteerd met aan de voet twee kransen, links en rechts een bord met een foto en een kort cv van de beide abbés en ernaast een nog groter bord met tekst en uitleg over de oorlog en de bevrijding. Treurig om het leven gekomen, 80 jaar later nog treuriger herdacht.