| EL CHE (22062003) Het begint erop te lijken dat er in Buenos Aires een spontaan "Che festival" aan de gang is. Er is geen agenda of organiserend comité, het is uit zichzelf begonnen en gaat uit zichzelf verder. Porteños, zoals de inwoners van de stad worden genoemd, zijn wel wat gewend als het om "che" gaat. In de dagelijkse omgang is het "che" voor en "che" na. Het is een stopwoordje dat om de haverklap wordt gebruikt om de aandacht te trekken of om een vraag mee te beginnen. Zo is Ernesto Guevara naar mijn stellige overtuiging "Che" Guevara geworden. Ik geloof niets van de verklaring in een biografische notitie dat "che" zou zijn afgeleid van een Italiaans woord dat "kameraad" zou betekenen. De informele opening van het "Che Festival" werd verricht door niemand minder dan Fidel Castro. De Cubaanse leider was op bezoek om de inauguratie van de nieuwe Argentijnse president bij te wonen. Fidel maakte optimaal gebruik van de gelegenheid om zijn eigen politiek te verdedigen en, uiteraard, om de Verenigde Staten zwart te maken. Maar ook om over zijn voormalige wapenbroeder te spreken. Maandag 26 mei, het is een kille herfstavond. Na een paar uur geduldig te hebben gewacht, kunnen enige duizenden studenten en aanhangers van klein links, groot links bestaat hier niet, eindelijk de Cubaanse president begroeten. Zijn toespraak had aanvankelijk om een uur of 7 in een zaal van de Rechtenfaculteit zullen beginnen. Een zaal met plaats voor 1200 mensen. Directe televisiebeelden toonden dat er meer mensen in de zaal aanwezig waren dan dat er haringen in een ton gaan. Alle stoelen waren bezet, mensen zaten bij elkaar op schoot, in de gangpaden stonden mensen dicht opeen gepakt, rond het spreekgestoelte op het toneel zaten en stonden mensen. Iedereen wilde de levende legende Fidel Castro zien en horen. Nerveuze Cubaanse veiligheidsfunctionarissen probeerden de chaos te ordenen. Toen hun smeekbeden onbeantwoord bleven, dreigden ze dat de toespraak niet door zou kunnen gaan en lasten die even later af. Het is bijna 9 uur. Het spreekgestoelte is verplaatst naar de hoge trap van het imposante faculteitsgebouw en daar verschijnt Castro alsnog. Luid applaus, het Argentijnse volkslied wordt gezongen, Fidel steekt van wal voor een, voor zijn doen, korte toespraak die "slechts" 2½ uur zal duren. Hij spreekt voor de vuist weg op een manier die voor wie dan ook begrijpelijk is. Er heerst absolute stilte, de menigte hangt aan zijn lippen. Het is een unieke gebeurtenis voor iedereen met linkse sympathieën, want "links zijn" was en is niet bepaald en vogue in Argentinië. Na ongeveer een half uur interrumpeert Fidel zichzelf "Wat hier gebeurt is niet erg democratisch" merkt hij op "ik spreek over de onderwerpen die mijn na aan het hart liggen zonder met jullie te hebben overlegd! Waarover willen jullie dat ik spreek? Het kan niet schelen wat!" Hierop moeten een aantal aanwezigen zich hebben voorbereid "el Che, el Che!" schreeuwen ze onmiddellijk. Fidel Castro is zichtbaar geroerd als hij aarzelend over zijn vroegere strijdmakker begint te vertellen "el Che, .…och….. el Che!" Ik luister geboeid, hoe vaak in je leven krijg je immers geschiedenisles van degene die erbij toe ze gemaakt werd? De humanitaire kant van Che wordt uitgebreid gememoreerd. Hoe hij als arts geen onderscheid maakte tussen gewonde tegenstanders en gewonde medestanders. Hoe hij eens een gewonde regeringssoldaat die in zijn armen stierf de ogen sloot en daarna op het voorhoofd kuste. Hoe Che, na de overwinning van de revolutionairen, tot president van de nationale bank werd benoemd. "We hadden geen economista nodig, maar aan een comunista" speelt Castro met woorden. Het "Che festival" is geopend! Twee weken later organiseerde de "Universidad Popuplar Madres de Plaza de Mayo" een lezingencyclus om de 75ste geboortedag van Che te herdenken. Tijdens de cyclus kwamen onderwerpen aan de orde als "Che en het anti-imperialisme" en "Che en de ontwikkeling van de nieuwe man en vrouw" wat dat dan ook mag inhouden. De volksuniversiteit heeft zelfs een "Ernesto Che Guevara" leerstoel. De "Dwaze Moeders" zijn in de loop der jaren tot een extreem linkse actiegroep verworden. Ze sympathiseren zeer vocaal met Cuba en de Baskische afscheidingsbeweging ETA en hebben met hun radicale standpunten vrijwel alle sympathie bij de Argentijnen verspeeld. De tv-zender "USA", oh ironie, zond de film "Evita" uit met Madonna en met Antonio Banderas die als "Che" het levensverhaal van Eva Perón vertelt alsof hij erbij was. Iets dat door een romantische slimmerik is bedacht, doch flink bezijden de waarheid is. De in 1928 geboren Che was inderdaad getuige van de opkomst van de Peronistische beweging, doch niet meer dan dat. Vorige week hing de stad vol met Che posters en stonden in de etalages van veel boekwinkels grote foto's van Che. Dit alles om de publicatie van het boek "Che, een leven voor een betere wereld" luister bij te zetten. Gisteren kwam ik "Che" kunst tegen op ArteBA, de kunstbeurs van Buenos Aires. Ik geloof niet langer dat er sprake is van toeval, er moet een strak geleide campagne aan de gang zijn om "el Che" opnieuw onder de aandacht van zijn landgenoten te brengen. Niet dat het ze echt interesseert. Degenen die ik er naar vraag moeten niets van hem hebben. "Je weet toch" zeggen ze "dat wij niet veel met dit soort mensen ophebben?" "Communisten, bedoel je?" "Ja, dat soort mensen!" Desondanks gaat het festival onverstoorbaar verder. Net zoals el Che tijdens zijn leven. |
