|
TANGOFESTIVAL (14032003)
In de anderhalf jaar dat we nu in Buenos
Aires wonen, hebben we het voor ons gevoel
nog nooit zo druk gehad als de afgelopen
week. Naast de gewone routine van de taallessen
van mijn geliefde en mijn werk, moest er
tijd worden vrijgemaakt voor het "5e
Festival Buenos Aires Tango." Het trof
dat wij niet zo erg geïnteresseerd
zijn in de Tango als dans, want anders hadden
we ook nog tijd moeten zien te vinden voor
het wereldkampioenschap ballroom tango dat
in dezelfde week werd gehouden.
Tango in Buenos Aires is hoofdzakelijk
een toeristisch gebeuren. Nadat de Argentijnse
Peso begin vorig jaar flink werd gedevalueerd,
is Argentinië opeens weer een betaalbare
bestemming geworden. Als gevolg daarvan
is de tango opgebloeid. Er zijn weinig toeristen
die naar Buenos Aires komen zonder naar
een Tangoshow te gaan. Wij wonen hier en
vermijden het toeristische circuit zoveel
mogelijk. Er is altijd wel iets te doen
waar de modale toerist geen weet van heeft
of iets dat niet door zijn reisbureau kan
worden geregeld. Het Tangofestival valt
ten dele in deze laatste categorie. De meeste
voorstellingen in het kader van het festival
zijn gratis toegankelijk, maar de kaartjes
kunnen pas op de dag van de voorstelling
zelf bij het betreffende theater worden
afgehaald. Per persoon krijg je er niet
meer dan twee, zodoende heeft mijn geliefde
deze week alle dagen in de rij gestaan.
Voor onszelf wel te verstaan. Wij wilden
proberen zoveel mogelijk varianten op hetzelfde
thema te horen door iedere dag naar een
andere voorstelling te gaan. Dit is een
dagboek met indrukken van een weeklang bijna
iedere avond Tango in Buenos Aires.
Zaterdagmiddag, 1 maart 2003.
Een slechte start. Wij denken dat het wel
los zal lopen en gaan pas ´s middags
op jacht naar kaartjes. Veel te laat. Wij
zijn niet de enigen die teleurgesteld zijn.
Bij de informatiebalie in het Culturele
Centrum General San Martín staan
wat Engelse toeristen die aan de openbare
Tango danslessen willen deelnemen, maar
die waren al ruim voor het Festival begon
uitverkocht. Wij houden het noodgedwongen
op de veelkleurige schilderijen en lithografieën
van de kunstenares Ana María Carrio
die de Tango als onderwerp hebben. Aardig
om te zien, maar niet al te bijzonder. De
kop is er af. Om van onze teleurstelling
te bekomen, drinken we thuisgekomen een
glas goede Argentijnse rode wijn en luisteren
naar een CD van het "Orquesta del Tango
de la Ciudad de Buenos Aires." Rustgevende
tango.
Zondagmiddag, 2 maart 2003.
Wij zoeken uit waar we de rest van de week
naar toe zouden willen gaan.Vandaag zijn
er voornamelijk openbare danslessen op straat
en daarin zijn we niet geïnteresseerd.
Maandagavond, 3 maart 2003.
Teatro Metropolitan, wereldpremière
van "Tango Emoción" met
het kwintet van Lisandro Andróver
en de dansgroep van Mora Godoy. Moderne
tango, gespeeld door een orkest dat bestaat
uit bandoneon, piano, viool, gitaar en contrabas,
gedanst door vier dansparen en afgewisseld
door zang van een bejaarde zanger en een
jonge zangeres. Kleurrijk, snel, modern
met korte terugblikken naar hoe het eens
was: mannen die samen dansen, vrouwen die
om de gunst van de tangueros vechten. Gladde
show van hapklare brokken. Voorafje, hoofdgerecht
en toetje worden in precies één
uur geserveerd. Voordat we het weten staan
we weer buiten. ´t Smaakt nog niet
naar meer, te glad, te toeristisch.
Dinsdagavond, 4 maart 2003.
Teatro Nacional Cervantes, symfonische tango
gespeeld door het Nationaal Orkest voor
Argentijnse Muziek "Juan de Diós
Filiberto." Het uit 40 leden bestaande
orkest werd 70 jaar geleden opgericht en
speelt uitsluitend muziek van Argentijnse
componisten. Naast de snaarinstrumenten,
de hout- en koperblazers, de ritmesectie
en de pianist, heeft het orkest maar liefst
vijf bandoneonisten. Het is waarschijnlijk
het enige orkest ter wereld met een dergelijke
bezetting. Ieder van de twee dirigenten,
de pianist Atilio Stampone en de bandoneonist
Nestór Marconi, dirigeert een helft
van het concert. Dat geeft leuke muzikale
kleurverschillen omdat ieder zijn eigen
repertoirekeuze en zijn eigen klankkleur
inbrengt.
Wij zitten "Paraiso" vlak onder
het dak van dit oude theater en kijken neer
op het orkest en het publiek. Aan het einde
van de eerste helft van het concert beleven
links uit mijn ooghoek vier oudere dames
op de tweede verdieping hun jeugd opnieuw.
Het orkest speelt een potpourri van bekende
liedjes van de legendarische zanger Carlos
Gardel. Een van de fragmenten doet Mexicaans
aan, een mariachi trompet schalt en de castagnetten
klepperen. De dames kunnen zich niet inhouden,
ze staan op en beginnen als volleerde flamengodanseressen
te dansen. Het is eveneens verademend dat
het publiek tijdens de klassieke muziek
na een mooi gespeelde solo op piano, viool
of bandoneon spontaan een open doekje geeft.
In de Doelen heb ik dat nog nooit meegemaakt.
Vandaag smaakt het wel naar meer, we kijken
uit naar woensdag.
Woensdagavond, 5 maart 2003. Teatro Metropolitan,
de nieuwe meesters van de tango spelen nieuwe
tango. Jonge, zeer professionele musici
die steeds anders samengestelde ensembles
vormen: Vale Tango, Ramiro Gallo Quinteto,
Agri-Zárate-Falasca Trío,
Nicolás Ledesma Cuarteto en het Carlos
Corrales Trío. Het concert begint
met een trio: piano, bandoneon en contrabas.
Hierna volgt een kwartet, aan het trio is
een viool toegevoegd. Uiteraard vervolgens
een kwintet door uitbreiding van het kwartet
met een gitaar. Moderne tango gespeeld met
alle effecten die daar zo bijhoren. Het
slaan van het ritme op de klankkasten van
de bas, piano of bandoneon, de bandoneon
jazzy laten klinken, gierend alsof Toets
Thielemans op zijn mondorgel speelt, het
krassen op de korte kant van de snaren van
de viool met de onderkant van de strijkstok.
Tango zoals Piazzolla vond dat het gespeeld
moest worden, tango om naar te luisteren.
Goed getrainde en prachtig spelende, componerende
en arrangerende musici, allemaal eind 20
begin 30. Een lust voor het oor, ze spelen
de sterren van de hemel
Na de pauze vormen alle musici samen onder
de noemer "Orquesta Tango Vía
Buenos Aires" een "orquesta tipica"
een traditioneel tango orkest: piano, contrabas,
drie bandoneons, gitaar, cello en vier violen.
Het is het eerste optreden van dit nieuwe
orkest. Anderhalf uur lang worden zonder
onderbreking klassieke overbekende tangos
en meer recente zelf gecomponeerde tangos
gespeeld. "Otra, Otra - bis bis"
schreeuwt het dolenthousiaste publiek, waarna
twee duidelijk geplande toegiften worden
gespeeld. Om half twee ´s nachts komen
we thuis, om zes uur loopt de wekker weer
af. Nauwelijks tijd om te slapen.
Donderdagavond, 6 maart 2003.
Museo de Arte Hispanoamericano Isaac Fernández
Blanco. Tango fusion met het sextet van
Alberto Magnone uit Montevideo en een introductie
door de beroemde (tango-) tekstschrijver
Horacio Ferrer. De grote tuin van het museum,
die wordt omringd door hoge flatgebouwen,
is een prima plek voor dit optreden. Hoewel,
halverwege beginnen wat verveelde dames
twee rijen voor ons "Tango, Tango!"
te schreeuwen. Alberto Magnone geeft ze
lik op stuk "Hier hebben we ons ruim
een maand op voorbereid. Geloof me, dit
doen we echt het allerbeste!"
Wij wisten eerlijk gezegd eerst ook niet
wat ons overkwam. In de tuin van een traditioneel
museum, wordt ongebruikelijke moderne tango
gespeeld. Hier staat het podium voor musici
die met de tango zijn opgegroeid of zich
met de tango verwant voelen, dat wel. Ze
zijn echter met de tango gaan experimenteren
en zijn de tango gaan combineren met andere
muziekvormen. In het geval van Alberto Magnone
een boeiend experiment, een fusie van tango,
murga, candombe, milonga en chamarrita.
Traditionele muziek van beide oevers van
de Río de la Plata omgetoverd tot
een speels ritmisch genre dat alleen heel
ver weg nog aan de tango herinnert. Als
je je er voor openstelt, is het een genoegen
om naar te luisteren en de diverse muzikale
invloeden te determineren, maar zoals al
bleek doet niet iedereen hier aan mee. "Ga
naar huis als je er niets aan vindt. Gratis
toegang en dan ook nog een grote mond opzetten.
Typisch porteño!" bitst mijn
geliefde geërgerd.
Op teksten van Horacio Ferrer is Magnone
muziek aan het componeren voor "Dandy,
de prins van de Murgas." ´t Is
een op Hamlet gebaseerde "operita -
mini opera" die zich tijdens het carnaval
in Montevideo afspeelt en in september in
première zal gaan. Murga is kortweg
carnavaleske dans en muziek. Tijdens het
optreden worden als voorproefje twee stukken
gespeeld. Klinkt veelbelovend. Na afloop
kopen we de CD "Química"
van Magnone en praten na met hem en met
Horacio Ferrer. "Cassandra con mucho
amor" schrijft de slijmbal voor mijn
geliefde op de bijsluiter van de CD. Na
een zo bijzondere muzikale avond, vind ik
dat voor een keer goed.
Vrijdagavond, 7 maart 2003.
Teatro General Sarmiento. Cajun tango gespeeld
door het Omar Giammarco Quintet. Zij presenteren
hun eerste CD "Por estos Barrios -
voor deze buurten." Opgewekte muziek
die direct sterk aan de "cajun"
muziek uit Louisiana doet denken. Dit komt
omdat er een accordeon en nu eens niet een
bandoneon in de groep is opgenomen. Het
zijn meer de voorlopers van de tango, dan
de tango zelf die voor het voetlicht worden
gebracht. Het is voor ons gevoel een voortzetting
van gisteravond, muziek met vooral milonga
en murga.invloeden. ´t Is luchtig,
´t is ontspannend, ´t heeft
verder weinig om het lijf.
De tweede helft van het programma loopt
anders dan wij hadden gedacht. In de pauze
was de halve zaal leeggelopen, al snel begrijpen
we waarom. "Porcentaje de humidad"
heet het openingsnummer van het trio "PosPoretño"
heavy metal tango zou ik het willen noemen.
"Luchtvochtigheidsgraad" is ongetwijfeld
een buitengewoon originele titel voor een
lied, maar de muziek is niet om aan te horen.
Het trio oogst een mager applausje en nog
meer mensen houden het voor gezien. Wij
zitten heel flink het volgende nummer nog
uit, maar dan wordt zelfs voor ons de luchtvochtigheidsgraad
te hoog. Bijna middernacht, tijd om naar
huis te gaan.
Zaterdagavond, 8 maart 2003.
Teatro Metropolitan, voorpremière
van "Danza Maligna" een voorstelling
die vanaf eind juni in het theater Chaillot
in Parijs zal worden gespeeld. Export tango
derhalve. Muziek, zang en dans. De meeste
van de negen leden van het orkest zijn oude
bekenden die we woensdagavond al eens zagen
optreden in andere formaties. De pianist
Andrés Linetzky is de leider, een
andere prominente musicus is de bandoneonist
Carlos Corrales. Wij zitten samen met zijn
vrouw en zoontje in dezelfde loge.
Danza Maligna is zoiets als een dans met
kwade bijbedoelingen en dat wordt goed zichtbaar
gemaakt door de dansparen. Oudere heren
die jongere dames het bed proberen in te
dansen. Tangueros met bijnamen als "Puppy",
"El Nene - de baby" en "El
Flaco Danny - Dunne Danny." Behalve
"El Flaco" hebben de heren het
postuur van een Michelinmannetje en bewegen
nauwelijks op de dansvloer. Het echte danswerk
wordt door de dames gedaan. Zelf vind ik
overigens dat al het benenzwaaiende getango
de aandacht op een ergerlijke manier van
de mooie muziek afleidt.
Gladde export tango, in Parijs zullen ze
het wel authentiek vinden. Na een uur en
een kwartier staan we weer buiten op de
Avenida Corrientes die is afgezet voor een
groot openlucht tangoconcert. Het is uiteindelijk
een heerlijke warme zomeravond in Buenos
Aires. Je kunt er over de hoofden lopen,
niet iets waar wij erg dol op zijn. Wij
gaan eten in het restaurant "Chiquilín"
een echt tango-restaurant.
Horacio Ferrer schreef "Cuando llueges
de New York, de Hong Kong o de Madrid, hay
un bifi en Chiquilín y un abrazo
para vos..... - Als je terugkomt (in Buenos
Aires) uit New York, Hong Kong of Madrid,
dan wachten er een steak en een omhelzing
op je in Chiquilín…." Het
is een sfeervol restaurant waarvan de muren
zijn behangen met teksten, schilderijen
en foto's van tangolegendes. Piazzolla en
Ferrer schreven samen "Chiquilín
de Bachín" een radiostation
verzorgt uitzendingen vanuit het restaurant.
We lopen er "El Flaco Danny" tegen
het lijf, wow wat een oud lijk, het kan
onze eetlust niet bederven. We eten een
heerlijke "bife de lomo" de beste
biefstuk en drinken goede wijn. Voor de
deur van het restaurant vormt zich een rij,
dat is hier zo de gewoonte bij goede restaurants.
Terug naar huis lopen we langs de achterkant
van het Centro Cultural General San Martín,
aan de voorkant is het openluchtconcert
nog steeds in volle gang. Voor het eerst
valt me op hoe aardig de expositieruimte
er 's avonds uitziet. Het is een smalle
over vijf verdiepingen verdeelde ruimte
die er verlicht een heel stuk aantrekkelijker
uitziet dan bij daglicht.
Zondagmorgen, 9 maart 2003.
Al vroeg, maar achteraf toch te laat, ga
ik op weg naar het "Estadio Obras Sanitarias
- Waterzuiveringsstadion" om kaarten
voor de slotavond van de beide Tangofestivals
te bemachtigen. Op zondagmorgen gaat mijn
geliefde naar de kerk, zodoende is het vandaag
mijn beurt. Om kwart over elf sluit ik aan
in een korte rij. "Dat valt reuze mee"
zeg ik tegen mijzelf. Maar er gebeurt verder
niets. Het stadion, dat het Argentijnse
Walhalla voor rockconcerten schijnt te zijn,
ziet er aan de buitenkant behoorlijk verlopen
uit. Zolang het binnen maar goed in elkaar
zit, is dat wat mij betreft geen enkel probleem.
Hoe het er binnen uitziet, daar zullen we
niet achter komen. Na wat te hebben gewacht,
vraag ik maar eens wanneer het loket zal
open gaan. Het loket is echter al weer gesloten.
Er stond voor vijf uur vanmorgen al een
rij en toen de kassa om tien uur openging
waren alle toegangsbewijzen in een vloek
en een zucht vergeven. Helaas.
Dientengevolge bestaat onze finale van
het Tangofestival uit wat meer tangokunst.
De fototentoonstelling "Buenos Aires
Suite" van Guillermo Monteleone in
de Torre de los Ingleses is ronduit teleurstellend.
Afdrukken van filmrolletjes van wat vermoedelijk
"tango scenes" moeten voorstellen
In het Culturele Centrum General San Martín
commerciële tangokunst van Gustavo
Reinoso, stereotiepe cartoonachtige beelden
op alles wat los en vast zit: speelkaarten,
ansichtkaarten, onderzetters, bah! Tenslotte
is er virtuele Tangokunst. Die bekijk ik
thuis op mijn gemak op http://www.imaginariotanguero.com.ar
Maandag, 10 maart 2003,
the morning after. 't Is achteraf maar goed
dat we gisteren geen kaarten voor de slotavond
hebben kunnen krijgen, we begonnen bijna
te OD-en. Van de Tango welteverstaan. Uiteraard
kunnen we deze week niet helemaal zonder
tango doorkomen, er moet met overleg worden
afgekickt. We hebben dus toch maar weer
twee tangoconcerten op het programma gezet.
Een op dinsdag en een op donderdag, daarna
moet het weer zonder kunnen.
|
